สำนักงานอัยการคดีศาลแขวงราชบุรี

ประวัติความเป็นมา

               ในสมัยรัชกาลที่  1  ประเทศไทยยังปกครองแบบจตุสดมภ์  กรมเมืองหรือที่เรียกกันว่า “กรมพระนครบาล”  เป็นกรมหนึ่งในจตุสดมภ์    มีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยในกรุงเทพมหานคร   มีศาลในสังกัดเรียกว่า  “ศาลนครบาล”   กรมพระนครบาลได้จัดตั้งกองตระเวนขึ้น 2 กอง คือ กองตระเวนซ้ายและกองตระเวนขวา  มีพลตระเวนทำหน้าที่จับผู้ร้ายให้ผู้ใหญ่ในกรมชำระตัดสินความได้เอง  โดยยังไม่มีผู้พิพากษาตัดสินความได้อย่างในปัจจุบัน

                ในปี  พ.ศ.2417   มีการปรับปรุงกิจการตำรวจซึ่งเรียกว่า “พลตระเวน”  ในกรุงเทพมหานครออกเป็น 3 กอง พลตระเวนทั้งสามกองนี้  เมื่อจับผู้ร้ายได้ก็ชำระความเอง เรียกว่า “ศาลพลตระเวน”  สังกัดกรมพระนครบาล  หลังจากประกาศตั้งกระทรวงยุติธรรมแล้ว ในปี พ.ศ.2436 (ร.ศ.111)  ได้มีพระราชบัญญัติจัดตั้ง  “ศาลโปริสภา”  เป็นศาลกองตระเวนสำหรับกรุงเทพมหานคร  โดยยกเลิกศาลพลตระเวนเดิน  ศาลโปริสภาที่จัดตั้งขึ้นมีอำนาจชำระและตัดสินความอาญาลหุโทษเฆี่ยน (ทวน) 50 ทีลงมา  และโทษจำไม่ถึงคุก  จำที่ตะรางตั้งแต่ 6 เดือนลงมา  หรือปรับไม่เกิน 2 ชั่ง  (160  บาท)  ส่วนคดีแพ่งมีอำนาจชำระและตัดสินความทุนทรัพย์ไม่เกิน 2 ชั่ว (160 บาท)

                ในปี พ.ศ.2437 (ร.ศ.113)  มีประกาศตั้งศาลโปริสภาขึ้นในกรุงเทพมหานครเพิ่มอีก 3 ศาล รวมเป็น 4 ศาล  รวมเป็น  4  ศาล   คือ  ศาลโปริสภาเดิมเป็นศาลโปริสภาที่ 1  มีเขตอำนาจตามเขตอำนาจศาลแขวงพระนครใต้ในปัจจุบัน ศาลโปริสภาที่ 2 มีเขตอำนาจตามเขตอำนาจของศาลแขวงพระนครเหนือในปัจจุบัน  ศาลโปริสภาที่ 3 มีเขตอำนาจตามเขตอำนาจของศาลแขวงธนบุรีในปัจจุบัน  และศาลโปริสภาที่ 4 มีเขตอำนาจตามเขตอำนาจศาลจังหวัดตลิ่งชันในปัจจุบัน  นอกจากประกาศตั้งศาลโปริสภาเพิ่มแล้ว ตามประกาศดังกล่าวยังให้งดเว้นการลงโทษทวน  (เฆี่ยนตีด้วยลวดหนัง) เปลี่ยนเป็นโทษจำขังแทนเป็นครั้งแรก  ศาลโปริสภาที่ 1 และที่ 2  ตั้งอยู่ฝั่งพระนครมีปริมาณคดีมาก  ส่วนศาลโปริสภาที่ 3 ที่ 4 ซึ่งตั้งอยู่ฝั่งธนบุรีมีปริมาณคดีน้อย  ในปี พ.ศ.2438  จึงประกาศยกเลิกศาลโปริสภาที่ 4 ศาลโปริสภาที่ 3 จึงมีเขตอำนาจในท้องที่ฝั่งธนบุรีทั้งหมด

                ในปลายสมัยรัชกาลที่  5      ได้จัดทำพระธรรมนูญศาลยุติธรรมเรียกว่า  “พระธรรมนูญศาลยุติธรรม ร.ศ.127 (พ.ศ.2452)” แบ่งศาลออกเป็น ศาลในกรุงเทพมหานครและศาลหัวเมือง ศาลโปริสภาเป็นศาลในกรุงเทพมหานคร ศาลแขวงเป็นศาลในหัวเมือง  ตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรมฉบับนี้  บัญญัติชื่อศาลแขวงในหัวเมือง  ส่วนในกรุงเทพมหานครยังใช้คำว่าศาลโปริสภาอยู่ต่อไปจนถึง พ.ศ.2478  มีการประกาศใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม  พ.ศ.2478  ใช้คำว่าศาลแขวงทั้งในกรุงเทพมหานครและหัวเมือง ในปีเดียวกัน  มีพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแขวงสำหรับจังหวัดพระนครและธนบุรี  พ.ศ.2478  ให้ตั้งศษลแขวงพระนครใต้  ศาลแขวงพระนครเหนือ  และศาลแขวงธนบุรีขึ้น  แบ่งเขตอำนาจตามเขตอำนาจเดิมของศาลโปริสภาที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ตามลำดับ 

                หลังจากนั้นมีการจัดตั้งระหว่างปี  พ.ศ.2478 ถึงปี พ.ศ.2482 คือ ศาลแขวงมีนบุรี  แม่สะเรียง  หลังสวน  ตะกั่วป่า  กบินทร์บุรี และเบตง  ศาลแขวงเหล่านี้เปิดทำการรออยู่เพียงศาลละ 1 – 2 ปี ก็ได้รับการยกฐานะเป็นศาลจังหวัด  จนกระทั่งปี พ.ศ.2500  มีการตราพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง พ.ศ.2499 เปิดทำการศาลแขวงในหัวเมือง รวม 17 ศาล คือ ศาลแขวงพระนครศรีอยุธยา  ลพบุรี  ชลบุรี  นครราชสีมา  สุรินทร์  อุบลราชธานี  อุดรธานี  ขอนแก่น  ลำปาง  เชียงใหม่  พิษณุโลก  นครสวรรค์  ราชบุรี  สุพรรณบุรี  นครศรีธรรมราช  สุราษฎร์ธานี  และสงขลา  ทุกศาลเปิดทำการพร้อมกัน 

               เดิมสำนักงานอัยการคดีศาลแขวงราชบุรีอาศัยอาคารศาลากลางจังหวัดราชบุรี     ตั้งอยู่ริมถนนสมบูรณ์กุล ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี  และเมื่อวันที่  12  ตุลาคม พ.ศ.2541  สำนักงานอัยการภาค 7 ได้ย้ายสำนักงานจากจังหวัดนครปฐมมาตั้ง  ณ จังหวัดราชบุรี  สำนักงานอัยการคดีศาลแขวงราชบุรีจึงได้ย้ายสำนักงานจากศาลากลางราชบุรีมาอาศัยสำนักงานอัยการภาค 7 ตั้งอยู่เลขที่  48/1  ชั้น 1 ถนนสมบูรณ์กุล  ตำบลหน้าเมือง  อำเภอเมืองราชบุรี  จังหวัดราชบุรี   นับจนถึงปัจจุบันนี้