สำนักงานอัยการจังหวัดทองผาภูมิ

ประวัติสำนักงานอัยการจังหวัดทองผาภูมิ

          จังหวัดกาญจนบุรี มีเนื้อที่ประมาณ ๑๙,๔๘๖ ตารางกิโลเมตร ซึ่งมีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับสองของประเทศแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น ๑๐ อำเภอ ๒ กิ่งอำเภอ สถานีตำรวจ ๒๐ แห่ง ภูมิประเทศส่วนใหญ่ เป็นป่าเขาและที่ราบสูง โดยเฉพาะอำเภอทองผาภูมิ และอำเภอสังขละบุรี อยู่ชายแดนติดต่อประเทศพม่า ห่างไกลจากตังจังหวัด ๑๔๖ และ ๒๒๐ กิโลเมตร ตามลำดับ ประชาชนในสองอำเภอดังกล่าวมีความยากลำบากใน การเดินทางติดต่อราชการที่ศาลจังหวัดกาญจนบุรี ศาลจังหวัดกาญจนบุรี จึงมีคำสั่งกำหนดให้มีการนั่งพิจารณา ณ. ศาลจังหวัดกาญจนบุรี (ทองผาภูมิ) เพื่อให้ผู้พิพากษา นายเดียว พิจารณาคดีอาญา ที่มีอัตราโทษอย่างสูงจำคุกไม่เกินเจ็ดปี และการไต่ส่วนชันสูตรพลิกศพ กรณีความตายเกิดจากการกระทำของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฎิบัติราชการตามหน้าที่ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงาน ซึ่งอ้างว่าเป็นปฎิบัติราชการตามหน้าที่ ที่เกิดในท้องที่อำเภอทองผาภูมิและสังขละบุรี และพิจารณาคดีแพ่ง ที่มีทุนทรัพย์ไม่เกินหนึ่งแสนบาท ซึ่งจำเลยมีภูมิลำเนา หรือทรัพย์ตั้งอยู่หรือมูลคดีเกิดในท้องที่สองอำเภอดังกล่าว โดยเริ่มนั่งพิจารณาคดีที่ศาลจังหวัดกาญจนบุรี (ทองผาภูมิ) ตั้งแต่วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๓ สำนักงานอัยการสูงสุดจึงแต่งตั้งพนักงานอัยการ ให้ปฎิบัติหน้าที่อัยการจังหวัด และรองอัยการจังหวัด สำนักงานอัยการจังหวัดกาญจนบุรี (ทองผาภูมิ) ตั้งแต่วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๓ เป็นต้นมา

ในระยะแรก สำนักงานอัยการจังหวัดกาญจนบุรี(ทองผาภูมิ) ได้รับความอนุเคราะห์จากสำนักงานเกษตรอำเภอทองผาภูมิ ให้ใช้พื้นที่บางส่วนประมาณ ๗๐ ตารางเมตร เป็นที่ปฎิบัติงานชั่วคราวของพนักงานอัยการ ๒ นาย และเจ้าหน้าที่ธุรการ สำนักงานอัยการจังหวัดช่วยราชการ ๒ นาย การดำเนินคดีส่วนใหญ่ เป็นคดีความผิดเกี่ยวกับ กฎหมายป่าไม้, กฎหมายคนเข้าเมือง, การพนัน, อาวุธปืนฯ, ยาเสพติดให้โทษ (กัญชา) และอื่นๆ ในระหว่างปีงบประมาณ ๒๕๓๓ ได้รับการสนับสนุนจากนายอำเภอทองผาภูมิ (นายประหยัด เวสสบุตร) จัดสรรพื้นที่จำนวน ๑ ไร่ ติดกับสำนักงานเกษตรอำเภอทางทิศเหนือ สร้างอาคารสำนักงาน ซึ่งได้รับงบประมาณในปี ๒๕๓๓ ก่อสร้างอาคารสองชั้น พื้นที่ใช้สอยประมาณ ๓๕๐ ตารางเมตร พร้อมเสาธง และรั้วล้อมรอบ ในวงเงิน ๕,๙๐๐,๐๐๐ บาท (ห้าล้านเก้าแสนบาท) และจัดสรรพื้นที่ทางด้านหลังศูนย์ราชการให้ปลูกสร้างบ้านพักข้าราชการอีก ๑ ไร่ การก่อสร้างอาคารสำนักงานแล้วเสร็จ และย้ายจากสถานที่ชั่วคราว เข้าไปอยู่ในอาคารสำนักงานปัจจุบัน เมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๓๕ ปัจจุบันมีข้าราชการฝ่ายอัยการ ๕ คน และข้าราชการฝ่ายธุรการ ๑๒ คน จ้างเหมาบริการ ๒ คน รวมบุคลากรในสำนักงานทั้งสิ้น ๑๙ คน และมีอำนาจดำเนินคดีอาญาและคดีแพ่งในอัตราโทษและทุนทรัพย์ที่อยู่ในการพิจารณาของผู้พิพากษานายเดียวเหมือนเดิม แต่การอำนวยความยุติธรรมในงานของพนักงานอัยการและเจ้าหน้าที่ธุรการ นอกจากจะดำเนินคดีอาญาและคดีแพ่งดังกล่าวแล้ว ยังมีสำนักงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายและการบังคับ ซึ่งช่วยให้คำแนะนำให้คำปรึกษา แก้ไขปัญหากฎหมายแก่ประชาชนในเขตพื้นที่อำเภอทองผาภูมิและอำเภอสังขละบุรี ซึ่งประชาชนผู้ติดต่อขอความช่วยเหลือไม่ต้องเดินทางไปถึง ตัวจังหวัดกาญจนบุรี นับว่า เป็นสถานที่อำนวยความยุติธรรมและบริการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน สมความ มุ่งหมายของทางราชการทุกประการ 

          ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๔๖ เปลี่ยน การพิจารณาคดีเป็น การพิจารณาคดีเต็มรูปแบบ ยกเว้นคดีที่ผู้ต้องหาเป็นเยาวชน จะต้องนำส่งสำนักงานอัยการจังหวัดกาญจนบุรี(แผนกคดีเยาวชนและครอบครัว)

          ต่อมาวันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๔๘ สำนักงานอัยการจังหวัดกาญจนบุรี(ทองผาภูมิ) ได้เปลี่ยนเป็น สำนักงานอัยการจังหวัดทองผาภูมิ รู้จักทองผาภูมิ…….

“ทองผาภูมิ” คือชื่อของอำเภอหนึ่งในจังหวัดที่เรามักจะเรียกขานกันสั้น ๆ ง่าย ๆ ว่า “เมืองกาญจน์”
สำหรับคอนิยมไพรเพียงแค่เอ่ยชื่ออำเภอทองผาภูมิขึ้นมาก็ใจระทึกแล้ว เพราะที่นี่ขึ้นชื่อว่ามีผืนป่าที่สมบูรณ์อุดมไปด้วยความหลากหลายทางชีวภาพให้ศึกษา ในขณะที่บางคนเมื่อได้ยินชื่ออำเภอทองผาภูมิแล้วอาจจะแค่มองผ่านเลยไป ด้วยเข้าใจว่าไม่มีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจเหมือนกับอำเภออื่น ๆ ในจังหวัดกาญจนบุรีเพราะไปเมืองกาญจน์ทีไรก็ต้องไปเที่ยวแบบเอาความรู้ทางประวัติศาสตร์สมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ บ่อยครั้ง ที่ใครไปใครมาก็มักจะแวะเที่ยวชมกันที่ตัวเมืองหรือไม่ก็เลยไปไหว้หลวงพ่ออุตตะมะ ทั้ง ๆ ที่ความจริงแล้วทองผาภูมิเป็นเมืองที่มีเสน่ห์น่าหลงใหลเกินกว่าที่ใครหลายคนคาดเดาเอาไว้มากมาย……

          จะว่าไปแล้วทองผาภูมิเป็นเมืองหนึ่งที่มากด้วยธรรมชาติอันงดงาม แวดล้อมไปด้วยขุนเขาที่สลับซับซ้อนและสูงเสียดฟ้า ซุกซ่อนไว้ด้วยเถื่อนถ้ำที่สุดแสนจะอำไพ แซมสลับด้วยป่าดงพงไม้ที่มีลำต้นใหญ่สูงชะลูดแผ่กิ่งก้านร่มครึ้มและผลิใบเขียวชอุ่ม มีธารน้ำไหลเซาะจากเทือกภูสูงผ่านป่าทึบแล้วรวมตัวเป็นน้ำตกสวยใสกระจายฟองขาวสะอาดตาโปรยสายลงมาดุจม่านแห่งสายน้ำจาก ผาสูงกลายเป็นสายธารใหญ่ไหลหล่อเลี้ยงทุกสรรพชีวิตบนผืนโลก สร้างความฉ่ำเย็น ยังความชุ่มชื้นผ่านแดนดิน หากพิจารณากันในด้านประวัติศาสตร์ อำเภอทองผาภูมินับว่าเป็นหัวเมืองเก่า โดยในแผ่นดินของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระองค์ทรงเล็งเห็นว่ามีชุมชนที่หนาแน่นบริเวณแม่น้ำแควน้อย จึงได้ตั้งหัวเมืองขึ้น ได้แก่ เมืองสังขละบุรี เมืองทองผาภูมิ เมืองไทรโยค ทางแม่น้ำแควใหญ่ ได้แก่ เมืองศรีสวัสดิ์ เมืองท่ากระดาน เพื่อให้เกิดยุทธศาสตร์ด้านการข่าวให้แพร่ ไปถึงประเทศพม่าว่าไทยมีกำลังเข้มแข็งพม่าจะได้ไม่กล้ารุกรานและยังเป็นเมืองกันชนคอยส่งข่าวข้าศึกที่จะมารุกรานให้เมืองหลวงทราบ ต่อมาในรัชสมัยพระพุทธเจ้าหลวง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ พระองค์ ทรงปรับปรุงระเบียบบริหารราชการแผ่นดินเสียใหม่ เมืองหน้าด่านอย่างเมืองทองผาภูมิจึงเปลี่ยนชื่อเป็น “อำเภอสังขละบุรี” เมื่อประมาณ รศ. ๑๒๐ (พ.ศ. ๒๔๔๔) ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำแควน้อย (แควไทรโยค) ที่บ้านท่าขนุน มีเจ้าเมืองปกครองขึ้นตรงต่อกรุงรัตนโกสินทร์ และด้วยความที่เมืองนี้ไม่ได้เป็นเมืองใหญ่เช่นเมืองอื่น ๆ จึงไม่มีกำแพงเมือง หากแต่เป็นเพียงเมืองหน้าด่านที่ใช้สำหรับแจ้งข่าวข้าศึกจากพม่าไปยังเมืองกาญจนบุรีเท่านั้น อำเภอนี้จึงไม่มีสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ แม้กระทั่งในช่วงสงครามโลก ครั้งที่ ๒

          ต่อมาในปี พ.ศ.๒๔๘๒ ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อเมืองนี้ให้ถูกต้องตามประวัติศาสตร์และสอดคล้องกับทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ คือ “ทองคำ” ซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่พบมากในอำเภอนี้โดยเปลี่ยนชื่อ “กิ่งอำเภอทองผาภูมิ” จนกระทั่งในปี พ.ศ. ๒๔๘๔ จึงได้ยกฐานะเป็น “อำเภอทองผาภูมิ” จนถึงปัจจุบัน

งามวิถีแห่งวัฒนธรรม

อำเภอทองผาภูมิมีศิลปวัฒนธรรมแบบไทยภาคกลางที่ยังคงมีการยึดถือปฎิบัติกันมาตามแบบวิถีไทยแต่เนื่องจากอำเภอทองผาภูมิเป็นอำเภอที่อยู่ติดกับตะเข็บชายแดนไทย – พม่า จึงทำให้มีชนกลุ่มน้อยอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานกันมาก ทำให้มีความแปลกแยกในเรื่องราวของประเพณีวัฒนธรรม และวิถีชีวิตความเป็นอยู่ โดยชนเผ่าที่มีความโดดเด่นและอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากในเขตอำเภอทองผาภูมิก็คือ ชาวกะเหรี่ยงและชาวพม่า “กะเร็น” (Karen) เป็นคำภาษาอังกฤษ แต่คนไทยส่วนใหญ่มักเรียกกันว่า “กะเหรี่ยง” แต่สำหรับผู้คนในชนเผ่านี้เองแล้วมักจะเรียกตัวเองว่า “กะเร็น” “ยาง” หรือ “กะเหรี่ยง” เป็นชาวเขาเผ่าที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีการรวมตัวอยู่กันอย่างหนาแน่นในพื้นที่ป่าเขาทางทิศตะวันตกของประเทศไทย บริเวณแนวชายแดนไทย – พม่า โดยในอำเภอทองผาภูมิ มีชาวกะเหรี่ยงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากที่หมู่บ้านเกริงกระเวียและหมู่บ้านทิพุเยในตำบลชะแล ลักษณะการแต่งกายผู้ชายนิยมใส่เสื้อแขนสั้นสีดำหรือแดง มีเชือกถักเป็นพู่รัดเอว สวมกางเกงสีดำขายาวแบบจีนที่เรียกว่า “เตี่ยวสะดอ” หรือบางคนก็สวมโสร่งแบบพม่า ใช้ผ้าโพกหัวสีต่าง ๆ กันไป ส่วนผู้หญิงหากเป็นสาวโสดจะสวมชุดกระโปรงทรงกระสอบสีขาวยาวไปถึงข้อเท้า เสื้อทรงกระบอกแขนสั้น คอเป็นรูปตัววีถักด้ายสีแดงขลิบรอบคอเสื้อ ผ่าลงไปถึงช่วงล่างของตัวเสื้อ แต่หากเป็นผู้หญิงที่แต่งงานแล้วจะสวมเสื้อคอวี สีดำสั้นแค่เอว ชายเสื้อด้านล่างเย็บด้ายสีประดับลูกเดือยหรือลูกปัดสีขาวเป็นรูปตารางหมากรุกหรือจุดสีขาว ๆ สวมผ้าซิ่นสีแดงหรือลายอื่น ๆ ยาวถึงข้อเท้า ปัจจุบันชาวกะเหรี่ยงในประเทศไทยสามารถแบ่งออกได้เป็น ๒ กลุ่มใหญ่ ๆ คือ “ปกากะญอ” หรือ “สะกอ” และ “โพล่ง” หรือ “โปว์” สำหรับกะเหรี่ยงที่ทองผาภูมิจัดอยู่ในกลุ่ม “โพล่ง” หรือ “โบว์” ที่อพยพมาจากพม่าตั้งแต่ตอนปลายอยุธยา ส่วนใหญ่เป็นกะเหรี่ยงที่มาจากอำเภอสังขละบุรี โดยมักตั้งหมู่บ้านในแถบภูเขาที่ไม่สูงมากนักหรือตามพื้นราบ ขนาดของหมู่บ้านจะมีตั้งแต่ ๒๐ – ๓๐ หลังคาเรือนขึ้นไปจนถึงกว่า ๑๐๐ หลังคาเรือน ซึ่งลักษณะการจัดตั้งหมู่บ้านของกะเหรี่ยงแต่ละกลุ่มนั้นจะไม่อยู่ปะปนกันส่วนใหญ่หมู่บ้านมักจะอยู่ห่างกันและใช้ระยะเวลาในการเดินเท้าประมาณ ๑ ชั่วโมง เป็นอย่างต่ำ

สำหรับการปกครองภายในหมู่บ้านของกะเหรี่ยงนั้นจะมีฝ่ายสำคัญอยู่ ๓ ฝ่ายด้วยกัน หนึ่งคือหัวหน้าหมู่บ้านที่แต่งตั้งขึ้นตามประเพณี สองหมอผี และสามเป็นกลุ่มผู้อาวุโสของหมู่บ้าน โดยหัวหน้าหมู่บ้านหรือที่ชาวกะเหรี่ยงมักจะเรียกว่า “ฮีโซ่” นั้น ว่ากันว่ายึดถือการสืบทอดสายเลือดทางบิดาเป็นหลัก นอกจากนี้หมอผีและกลุ่มผู้อาวุโสก็นับเป็นผู้ที่มีความสำคัญอยู่มากเช่นกัน โดยหมอผีจะเป็นผู้ประกอบพิธีกรรมและรักษาโรค ส่วนผู้อาวุโสจะเป็นผู้ที่คอยรักษากฎจารีตประเพณี ตัดสินคดีความ และเป็นที่ปรึกษาให้กับหัวหน้าหมู่บ้าน สังคมกะเหรี่ยงเป็นสังคมที่เรียบง่ายและสันโดษมากทีเดียว อาชีพหลักของพวกเขาก็คือการปลูกข้าวและพืชผักต่างๆ มีการทำนาดำบ้าง ทำไร่แบบหมุนเวียนบ้าง อีกทั้งยังมีการเลี้ยงหมูและช้างเพื่อใช้เป็นอาหาร ประกอบพิธีกรรม ขาย และรับจ้างใช้งาน ส่วนลักษณะครอบครัวของกะเหรี่ยงนั้นเป็นครอบครัวเดี่ยวและถือระบบผัวเดียวเมียเดียวยึดถือการสืบเชื้อสายมาทางฝ่ายหญิงเป็นหลัก ดังนั้นเมื่อมีการแต่งงานเกิดขึ้น ฝ่ายหญิงจะต้องเป็นฝ่ายไปสู่ขอฝ่ายชายโดยใช้หมูเป็นสินสอดทองหมั้น และฝ่ายชายเองก็ต้องย้ายมาอยู่ที่บ้านฝ่ายหญิง

วัฒนธรรมที่สำคัญและน่าสนใจอีกอย่างหนึ่งก็คือ “การรำตง” หรือที่ชาวกะเหรี่ยงมักเรียกกันว่า “เทอรีโต” เป็นการร่ายรำประกอบจังหวะเครื่องดนตรีต่าง ๆ เช่น กลอง สองหน้า ฉิ่ง เกราะ นิยมรำในงานวันสำคัญต่าง ๆ เช่น วันสงกรานต์ วันเข้าพรรษา หรือใช้ในการต้อนรับผู้มาเยือน

สิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กันก็คือ การทำ “ทองโย๊ะ” เป็นชื่ออาหารชนิดหนึ่งของชนเผ่ากะเหรี่ยง เรียกว่า “หมี่สิ” หมายถึงความมั่นคงเหนียวแน่น จากคำบอกเล่าของผู้รู้ได้กล่าวเอาไว้ว่า ในอดีตการใช้ชีวิตคู่ของชาวกะเหรี่ยงมีการแตกแยกสูง เมื่อแต่งงานกันไปแล้วก็มักจะอยู่ด้วยกันได้ไม่นาน ทำให้เกิดปัญหาในสังคมมากผู้เฒ่าผู้แก่ของชนเผ่ากะเหรี่ยงเห็นว่าน่าจะมีกลอุบายมาลบล้างอาถรรพ์นี้ จึงได้นำข้าวเหนียว เกลือ งา หรือ แง โดยแงที่ว่านี้เป็นพืชที่มีเฉพาะในกลุ่ม