สำนักงานอัยการจังหวัดกระบี่

บทความ

หลักนิติธรรมกับกระบวนการยุติธรรมที่เกี่ยวข้องกับพนักงานอัยการ

หลักนิติธรรมคือ การใช้อำนาจรัฐต้องอยู่บนพื้นฐานของกฎหมายรับรอง และการใช้อำนาจรัฐต้องตรวจสอบได้

หลักนิติรัฐ มาจากการแบ่งแยกอำนาจ ดังที่จะเห็นได้จากรัฐธรรมนูญแบ่งอำนาจออกเป็นนิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ โดยอำนาจทั้งสามต้องมีกลไกที่มีการตรวจสอบด้วย

            หลักการดำเนินคดีอาญา

๑.การดำเนินคดีอาญาโดยเอกชน เป็นการดำเนินคดีดั้งเดิมสมัยที่บ้านเมืองยังไม่เป็นปึกแผ่นพอใครถูกทำร้ายขึ้นก็ร้องต่อผู้ตัดสิน เป็นการดำเนินคดีซึ่งทุกวันนี้ยังมีอยู่ เราเรียกว่าดำเนินคดีโดยผู้เสียหาย เป็นการดำเนินคดีที่ไม่ต่างจากการดำเนินคดีแพ่ง
๒.การดำเนินคดีอาญาโดยประชาชน การดำเนินคดีโดยประชาชนนี้เกิดขึ้นควบคู่กันไปกับการดำเนินคดีโดยผู้เสียหาย ในการดำเนินคดีอาญาโดยประชาชนนั้นถือว่าประชาชนทุกคนมีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อย
๓.การดำเนินคดีอาญาโดยรัฐ คือการดำเนินคดีที่ถือว่ารัฐมีหน้าที่ดูแลรักษาความสงบเรียบร้อย

             วิธีพิจารณาความอาญาที่ดี ต้องมีวิธีพิจารณาความที่ดีจะต้องมีเนื้อหา ๓ ประการ

๑.ต้องมีความเป็นเสรีนิยม
๒.ต้องมีเป็นประชาธิปไตย
๓.ต้องเป็นการกระทำเพื่อสังคม

              หลักการดำเนินคดีอาญา ใช้หลักการตรวจสอบ 

     – อัยการต้องตรวจสอบความจริงอย่างมีความเป็นภาววิสัย
     – ศาลต้องตรวจสอบความจริงในคดีที่สั่งประทับฟ้องไว้แล้วอย่างกระตือรือร้น และต้องประกันความบริสุทธิ์ของจำเลยด้วย

              ความรับผิดชอบของอัยการ

ประการแรก อัยการรับผิดชอบในความถูกต้องชอบด้วยกฎหมายของการสอบสวน มีการดูแลในเรื่อง
คดีความ การแจ้งข้อหาเป็นมายังไง รับผิดชอบในความชอบด้วยระเบียบของการสอบสวน
ประการที่สอง รับผิดชอบในความละเอียดรอบคอบของการสอบสวน
ประการที่สาม  ต้องละเอียดรอบคอบ

              สรุปว่าการจะให้เกิดหลักนิติธรรมจริงๆ พนักงานอัยการต้องทำดังนี้

๑.พนักงานอัยการต้องมีหน้าที่ดูแลรักษาความสงบเรียบร้อย ในขณะเดียวกันมีหน้าที่ในการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน
๒.พนักงานอัยการต้องมีความเป็นกลาง ไม่ใช่เข้าข้างใครต่อใครก็ได้ และมีความเป็นภาววิสัยในการปฎิบัติหน้าที่
๓.พนักงานอัยการต้องมีความรับผิดชอบ ต่อองค์กรอื่นในกระบวนการยุติธรรม และต้องมีความรับผิดชอบต่อประชาชน

       ถ้าทำได้ ๓ อย่างนี้ ศาลยุติธรรมก็จะเป็นศาลที่ยุติธรรม