อำนาจหน้าที่ของพนักงานอัยการ
สำนักงานอัยการคดีเยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุดรธานี

          สำนักงานอัยการคดีเยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุดรธานี  มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบการดำเนินคดีอาญาทั้งปวงที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของพนักงานอัยการ ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุดรธานี  ซึ่งหมายถึง

             1.1  คดีอาญาที่กระทำความผิดโดยเด็ก (บุคคลอายุเกินสิบปีแต่ยังไม่เกินสิบห้าปีบริบูรณ์)  หรือเยาวชน (บุคคลอายุเกินสิบห้าปีบริบูรณ์  แต่ยังไม่ถึงสิบแปดปีบริบูรณ์) ในท้องที่เขตจังหวัดอุดรธานี

             1.2  คดีอาญาที่ศาลซึ่งมีอำนาจพิจารณาคดีธรรมดาได้โอนมาตรามาตรา  97  วรรคหนึ่ง

             1.3 คดีอาญาที่ผู้กระทำความผิดแม้จะมีอายุตั้งแต่สิบแปดปีบริบูรณ์กระทำผิดเกี่ยวกับ พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก  พ.ศ.2546  พ.ร.บ. คุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว  พ.ศ.2550

             1.4  คดีคุ้มครองสวัสดิภาพหมายความว่า  คดีที่ฟ้องหรือร้องขอต่อศาลหรือกระทำการใดๆ ในทางศาลเกี่ยวกับการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กหรือบุคคลในครอบครัว  ซึ่งจะต้องบังคับตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็ก  กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัวหรือกฎหมาย  อื่นที่เกี่ยวกับการคุ้มครองสวัสดิการเด็กหรือบุคคลในครอบครัว

              1.5  คดีอื่นที่มีกฎหมายบัญญัติให้เป็นอำนาจหน้าที่ของศาลเยาวชนและครอบครัวคดีอาญาที่อยู่ในอำนาจศาลเยาวชนและครอบครัว  หมายถึงคดีอาญาทุกประเภทที่มีข้อหาเด็กหรือเยาวชนกระทำผิด โดยไม่จำกัดฐานความผิด  แม้จะเป็นความผิดเกี่ยวกับกฎหมายลิขสิทธิ์  สิทธิบัตร  หรือเครื่องหมายการค้า  ซึ่งตามปกติถ้าเป็นคดีที่ผู้ใหญ่กระทำผิดจะต้องฟ้องต่อศาลทรัพย์สินทางปัญญา  และการค้าระหว่าประเทศ  นอกจากนี้ยังไม่มีการจำกัดอัตราโทษแต่อย่างใด  แม้จะเป็นคดีที่มีอันตราโทษมากน้อยเพียงใด  หากเด็กหรือเยาวชนต้องหาว่ากระทำผิดก็อยู่ในอำนาจของศาลเยาวชนและครอบครัว  ทั้งสิ้น

หลักการดำเนินคดีอาญาในกรณีเด็กและเยาวชน
ปรัชญาในการดำเนินคดี

          คุ้มครองเด็กและสวัสดิ์ภาพของเด็กหรือเยาวชนโดยแก้ไขบำบัดและฟื้นฟูยิ่งกว่าการลงโทษ

การแก้ไขบำบัดฟื้นฟู

          มาตรการที่กำหนดเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสนับสนุนเด็กหรือเยาวชนให้สามารถอยู่กับครอบครัวและชุมชนได้โดยปกติ  เช่น  การรับปรึกษา  แนะนำ  การเข้าร่วมกิจกรรมบำบัด  การเข้าร่วมกิจกรรมทางเลือก  การศึกษา  หรือการฝึกอาชีพหรือวิชาชีพ (พ.ร.บ.ศาลเยาวชน ฯ มาตรา 4)

 เด็กและเยาวชนพิจารณาอย่างไร

          กม. (พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว  พ.ศ.2553 และฉบับที่  5  พ.ศ.2559)

          เด็ก =  บุคคลกว่า  10  ปีแต่อายุไม่เกิน  15  ปีบริบูรณ์

          เยาวชน  =  บุคคลกว่า  15  ปีแต่ยังไม่ถึง  18  ปีบริบูรณ์

ข้อน่ารู้

          กรณีเด็กอายุไม่เกิน  10  ปี  กระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด (ประมวลกฎหมายอาญา  มาตรา  73)  ระบุไม่ต้องรับโทษ  แต่กำหนดให้ส่งตัวเด็กให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็ก  เพื่อดำเนินการคุ้มครองสวัสดิ์ภาพตามกฎหมาย

          ต่อมา พ.ร.บ.ศาลเยาวชน (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2559  กำหนดให้เด็กกระทำความผิดอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด  โดยเป็นความผิดที่อยู่ในอำนาจเปรียบเทียบปรับปรุงพนักงานสอบสวนหรือพนักงานเจ้าหน้าอื่น  หากเป็นการกระทำครั้งแรก  ให้พนักงานสอบสวนหรือเจ้าหน้าที่พนักงานนั้นเรียก  บิดามารดา  ผู้ปกครองหรือบุคคลหรือผู้แทนองค์กรซึ่งเด็กนั้นอยู่ด้วยมาว่ากล่าวตักเตือน  ถ้าเด็กสำนึกในการกระทำผิดและบิดามารดา  ผู้ปกครอง  หรือบุคคลหรือองค์กรซึ่งเด็กนั้นอาศัยอยู่ด้วย  สามารถดูแลเด็กได้ก็ให้งดการสอบสวนและปล่อยตัวไป

          เช่นเด็กอายุไม่เกิน  15  ปี  บริบูรณ์ขับรถไม่มีใบอนุญาตขับขี่  ไม่สวมหมวกนิรภัย (หมวกกันน็อก)  ถ้าเด็กกระทำความผิดครั้งแรกและสำนึกในการกระทำก็ให้เรียกบิดามารดา  ผู้ปกครองมาว่ากล่าวตักเตือนเด็กแล้วก็ปล่อยตัวเด็กไป  และพนักงานสอบสวนงดการสอบสวนได้

มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญา
(พ.ร.บ.ศาลเยาวชน ฯ มาตรา 86)
สาระสำคัญ

          1. เด็กหรือเยาวชนต้องหาว่ากระทำความผิดอาญาซึ่งมีอัตราโทษอย่างสูงตามกฎหมายกำหนดให้จำคุกไม่เกินห้าปี

          2. ไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำความโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ

          3. เด็กหรือเยาวชนสำนึกในการกระทำก่อนฟ้องคดี

          4.  หากผู้อำนวยการสถานพินิจพิจารณาเห็นว่าเด็กหรือเยาวชนอาจกลับตนเป็นคนดีได้โดยไม่ต้องโทษให้จัดทำแผนแก้ไขบำบัดฟื้นฟูให้เด็กหรือเยาวชนและอาจกำหนดให้บิดามารดาผู้ปกครองบุคคลหรือผู้แทนองค์กรซึ่งเด็กหรือเยาวชนอาศัยอยู่ด้วยปฏิบัติด้วยก็ได้

          5. การจำกัดแผน ฯ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้เสียหายและเด็กเยาวชน

          6. เสนอความคิดเห็นประกอบแผน ฯ ต่อพนักงานอัยการเพื่อพิจารณา

          7. หากพนักงานอัยการว่าแผนนั้นเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดของเด็กหรือเยาวชนเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมก็จะเห็นชอบและมีการปฏิบัติตามแผน ฯ

          8. หากพนักงานอัยการไม่เห็นชอบกับแผนฯ ก็สั่งให้ดำเนินคดีต่อไปและให้ผู้อำนวยการสถานพินิจแจ้งคำสั่งของพนักงานอัยการให้พนักงานสอบสวนและผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ

          9. เมื่อมีการปฏิบัติตามแผน ฯ ครบถ้วนให้ผู้อำนวยการสถานพินิจรายงานอัยการทราบ  หากพนักงานอัยการเห็นชอบมีอำนาจไม่ฟ้อง  คำสั่งไม่ฟ้องเป็นที่สุดและสิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับ  แต่ไม่ตัดสิทธิผู้เสียหายดำเนินคดีส่วนแพ่งให้ผู้อำนวยการสถานพินิจรายงานคำสั่งไม่ฟ้องให้ศาลทราบ