ข่าวประชาสัมพันธ์ / ภาพกิจกรรม

ผู้บริหารสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช

นางมาเรียม พรรณพงาพันธุ์
อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช


สาระน่ารู้เกี่ยวกับการดำเนินคดีปกครอง
สาระน่ารู้>คลิก<
การดำเนินคดีปกครองเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง
ความหมายของ “สัญญาทางปกครอง”
มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้นิยามความหมายของ สัญญาทางปกครองว่า “หมายความรวมถึงสัญญาที่คู่สัญญาอย่างน้อยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองหรือเป็นบุคคลซึ่งกระทำการแทนรัฐ และมีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะ หรือ จัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค หรือแสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ”
จากนิยามดังกล่าว จะเห็นได้ว่า สัญญาที่จะเป็นสัญญาทางปกครองนั้น ต้องมีลักษณะประกอบด้วย
ประการแรก คู่สัญญาอย่างน้อยหนึ่งฝ่ายต้องเป็นฝ่ายปกครองหรือผู้ที่กระทำการแทนฝ่ายปกครอง
ประการที่สอง ต้องเป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์แห่งสัญญา เป็นการสัมปทานสัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะหรือจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภคหรือแสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
และต่อมาที่ประชุมใหญ่ศาลปกครองสูงสุด ได้วางหลักเกณฑ์เพิ่มเติมเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองในการประชุมใหญ่ศาลปกครองสูงสุด ครั้งที่ ๖/๒๕๔๔ เมื่อวันที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๔๔ ว่า “…รวมถึงสัญญาที่มีข้อกำหนดในสัญญาซึ่งมีลักษณะพิเศษที่แสดงถึงเอกสิทธิ์ของรัฐ ทั้งนี้ เพื่อให้การใช้อำนาจทางปกครองหรือการดำเนินกิจการทางปกครองซึ่งก็คือการบริการสาธารณะบรรลุผล…” เป็นการกำหนดความหมายอันมีลักษณะทั่วไปของสัญญาทางปกครองหรือลักษณะของสัญญาทางปกครองโดยสภาพ
ดังนั้น องค์ประกอบของสัญญาทางปกครองจึงอาจแยกได้ดังนี้
๑. ต้องเป็นสัญญาที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง หรือเป็นบุคคลซึ่งกระทำการแทนรัฐ
มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายของ “หน่วยงานทางปกครอง” หมายความว่า “กระทรวง ทบวง กรม ส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นและมีฐานะเป็นกรม ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจที่ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา หรือหน่วยงานอื่นของรัฐ และให้หมายความรวมถึงหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครอง” ได้แก่
๑. ส่วนราชการที่เป็นราชการส่วนกลาง ตามมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ ได้บัญญัติให้จัดระเบียบบริหารราชการส่วนกลางไว้ คือ สำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงหรือทบวง ซึ่งมีฐานะเทียบเท่ากระทรวง กรม หรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นและมีฐานะเป็นกรมซึ่งสังกัดหรือไม่สังกัด
นอกจากนี้ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรม พ.ศ. ๒๕๔๕ มาตรา ๔๖ ยังได้บัญญัติให้มีส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกรมที่ไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวง หรือทบวง อันเป็นราชการส่วนกลางอีก เช่น สำนักราชเลขาธิการ สำนักพระราชวัง สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ราชบัณฑิตยสถาน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน และสำนักงานอัยการสูงสุด เป็นต้น
๒. ราชการส่วนภูมิภาค ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ มาตรา ๕๑ ได้แก่ จังหวัด
๓. ราชการส่วนท้องถิ่น เช่น กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา องค์การบริหารส่วนจังหวัด องค์การบริหารส่วนตำบล และเทศบาล
๔. รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา เช่น การทางพิเศษแห่งประเทศไทย การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย การไฟฟ้านครหลวง การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค การประปานครหลวง การประปาส่วนภูมิภาค การรถไฟแห่งประเทศไทย องค์การคลังสินค้า องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย การท่าเรือแห่งประเทศไทย สำนักงานฉลากกินแบ่งรัฐบาล เป็นต้น ซึ่งรัฐวิสาหกิจบางแห่งจัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติและบางแห่งจัดตั้งขึ้นโดยพระราชกฤษฎีกาซึ่งถือว่าเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามคำนิยามของ มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒
อนึ่ง รัฐวิสาหกิจ บางประเภทที่จัดตั้งขึ้นโดยการจดทะเบียนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในรูปบริษัทจำกัด ซึ่งมีฐานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายเอกชน เช่น บริษัท ขนส่ง จำกัด, บริษัท ไม้อัดไทย จำกัด, บริษัท ไทยเดินเรือทะเล จำกัด, บริษัท ท่าอากาศยานสากลกรุงเทพแห่งใหม่ จำกัด หรือ จดทะเบียนเป็นบริษัทมหาชน จำกัด ตามพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ หรือตามพระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. ๒๕๔๒ เช่น บริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน), บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน), บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), บริษัท ทศท.คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน), ธนาคารไทยธนาคาร จำกัด (มหาชน), ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรีซึ่งไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคลโดยอยู่ในความควบคุมของกระทรวงที่สังกัด เช่น โรงงานยาสูบ อยู่ในความควบคุมดูแลของกระทรวงการคลัง ซึ่งไม่เป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา รัฐวิสาหกิจต่างดังกล่าวเหล่านี้แม้จะถือได้ว่าเป็น “หน่วยงานของรัฐ” ประเภทหนึ่งก็ตาม แต่จะไม่ถือว่าเป็นหน่วยงานทางปกครองตามนัยของ มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ และพนักงานที่ทำงานอยู่ในรัฐวิสาหกิจดังกล่าวก็จะไม่ถือว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐในอันที่จะมีสิทธิฟ้องหรือถูกฟ้องคดีต่อศาลปกครองได้ดังเช่นตัวอย่าง แนวคำวินิจฉัยของศาลปกครอง ดังนี้
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๔/๒๕๔๔ ผู้ถูกฟ้องคดี เป็นนิติบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด มีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ไม่ได้เป็นรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา และมิได้เป็นหน่วยงานอื่นของรัฐจึงมิใช่หน่วยงานทางปกครอง
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๒๒/๒๕๔๔ ผู้ถูกฟ้องคดี จัดตั้งขึ้นโดยการจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๑๑ ซึ่งถูกยกเลิกโดยพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสิรมผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมของบรรดาสมาชิก โดยวิธีช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ตามหลักสหกรณ์โดยมีคณะกรรมการดำเนินการซึ่งที่ประชุมใหญ่เลือกตั้งจากสมาชิกสหกรณ์ฯ ผู้ถูกฟ้องคดี จึงมิใช่หน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในสหกรณ์ก็เป็นเพียงพนักงานในสหกรณ์มิใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐตามความหมายของ มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๓๐/๒๕๔๕ คำนิยามตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้บัญญัติให้รัฐวิสาหกิจที่ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกาเท่านั้นเป็นหน่วยงานทางปกครอง ส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์หรือตั้งขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัดที่มีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบกิจการหรือดำเนินกิจการทางด้านธุรกิจ เช่น บริษัทเอกชนทั่วไปหากรัฐบาลมีทุนรวมอยู่ด้วยเกินกว่าร้อยละ ๕๐ แม้เข้าเกณฑ์เป็นรัฐวิสาหกิจตามคำนิยามในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๐๒ ก็ยังไม่เข้าเกณฑ์เป็นรัฐวิสาหกิจตามคำนิยามในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒ เพราะมิได้ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกา การที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้รัฐวิสาหกิจที่ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกาเท่านั้นอยู่ในความหมายของคำนิยามว่า “หน่วยงานทางปกครอง” จึงเป็นการตรากฎหมายภายในขอบเขตของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๒๗๖ แล้ว ส่วนคำว่า “หน่วยงานอื่นของรัฐ” ที่อยู่ในคำนิยามของคำว่า “หน่วยงานทางปกครอง” ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒ นั้นหมายถึง หน่วยงานที่รัฐตั้งขึ้นโดยมีกฎหมายกำหนดอำนาจหน้าที่ไว้โดยเฉพาะอันถือได้ว่าเป็นหน่วยงานที่ใช้อำนาจรัฐในทางปกครองหรือดำเนินกิจการทางปกครอง ผู้ถูกฟ้องคดีมิได้มีกฎหมายให้ใช้อำนาจรัฐในทางปกครองหรือดำเนินกิจการทางปกครองแต่ประการใดจึงมิใช่หน่วยงานอื่นของรัฐ ตามนัยคำนิยามนี้เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีเป็นรัฐวิสาหกิจ ตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๐๒ เนื่องจากรัฐบาลมีทุนรวมอยู่ด้วยเกินกว่า ร้อยละ ๕๐ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประกอบกิจการธนาคารพาณิชย์ตามที่ระบุไว้ในหนังสือบริคณห์สนธิผู้ถูกฟ้องคดี จึงเป็นเพียงรัฐวิสาหกิจที่ดำเนินกิจการทางด้านธุรกิจเช่นนิติบุคคลอื่นที่ประกอบกิจการธนาคารพาณิชย์ทั่วไป เมื่อมิได้เป็นรัฐวิสาหกิจที่ตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือพระราชกฤษฎีกาโดยเฉพาะและมิได้เป็นหน่วยงานอื่ื่นของรัฐที่มีกฎหมายรองรับให้ใช้อำนาจรัฐในทางปกครองหรือดำเนินกิจการทางปกครอง ผู้ถูกฟ้องคดีจึงมิใช่หน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดี ก็มิใช่เจ้าหน้าที่ของรัฐตามคำนิยามในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒ นอกจากนั้น การอนุมัติให้กู้ยืมเงินและการกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ยืมของผู้ถูกฟ้องคดีตามคำฟ้องก็เป็นการดำเนินกิจการทางด้านธุรกิจของผู้ถูกฟ้องคดีมิได้เป็นการใช้อำนาจรัฐในทางปกครองแต่อย่างใด คดีตามคำฟ้องจึงเป็นคดีพิพาทระหว่างเอกชนกับเอกชนด้วยกันจึงอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรมตามมาตรา ๒๗๑ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
๕. หน่วยงานอื่นของรัฐ
นอกจากนี้ องค์การมหาชน ที่ตราขึ้นโดยพระราชกฤษฎีกา ตามพระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ. ๒๕๔๒ ถือเป็นหน่วยงานของรัฐ และเป็นนิติบุคคล เช่น สำนักงานปฏิรูปการศึกษา (สปศ.) สำนักงานสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) (พอช.) โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ โรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) (สทอภ.) สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) (สมศ.) ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (ศมส.) สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (องค์การมหาชน) (สคพ.) กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ (องค์การมหาชน) สถาบันบริหารกองทุนพลังงาน (องค์การมหาชน) เป็นต้น
๖. หน่วยงานที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองหรือให้ดำเนินกิจการทางปกครอง ได้แก่ หน่วยงานที่โดยเนื้อแท้แล้วมิใช่หน่วยงานในภาครัฐโดยตรง แต่เป็นหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายจากรัฐให้เป็นผู้ใช้อำนาจทางปกครองแทน เช่น เนติบัณฑิตยสภา ตามพระราชบัญญัติเนติบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๕๐๗ สภาทนายความ ตามพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. ๒๕๒๘ แพทยสภาตามพระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. ๒๕๒๘ สภาวิศวกรตามพระราชบัญญัติวิศวกร พ.ศ. ๒๕๔๒ เป็นต้น
ส่วนหน่วยงานภาคเอกชนที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินกิจการทางปกครองในการจัดทำบริการสาธารณะแทน อาจกระทำในรูปของสัญญาสัมปทานเพื่อการบริการสาธารณะ เช่น สำนักงานช่างรังวัดเอกชนตามพระราชบัญญัติช่างรังวัดเอกชน พ.ศ. ๒๕๓๕ หรือสถานตรวจสภาพรถเอกชนตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๓ (พ.ศ. ๒๕๓๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ เป็นต้น
๒. มีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะ จัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค แสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ หรือ ตกลงให้คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเข้าดำเนินการหรือร่วมดำเนินการบริการสาธารณะโดยตรง หรือ มีลักษณะพิเศษที่แสดงเอกสิทธิ์ของรัฐ
ตัวอย่างสัญญาทางปกครองที่มีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน หรือแสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๘๑๘/๒๕๔๗ การที่ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครอง ได้ให้สัมปทานทำไม้ป่าชายเลนในโครงการคลองเหมือง (พง.๓๖) ในท้องที่ตำบลเกาะพระทอง อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา แ่ก่ผู้ถูกฟ้องคดี แต่ผู้ถูกฟ้องคดีไม่ชำระเงินค่าเปิดป่าตามที่กำหนดในสัมปทานทำไม้ป่าชายเลน กรณีจึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาของศาลปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (ู๔) ประกอบ มาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๓) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๘๘๕/๒๕๕๙ ประทานบัตรที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกให้ให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เพื่อให้ทำเหมืองหินอุตสาหกรรม มีลักษณะเป็นการอนุญาตให้แสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในเขตพื้นที่ที่กำหนดในประทานบัตรและข้อตกลงการจ่ายผลประโยชน์พิเศษเพื่อประโยชน์แก่รัฐ เพื่อตอบแทนการออกประทานบัตรได้กำหนดว่า เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ได้รับอนุญาตประทานบัตรเหมืองแร่หินอุตสาหกรรมตามคำขอแล้วจะจ่ายผลประโยชน์พิเศษเพื่อประโยชน์แก่รัฐให้ผู้ฟ้องคดีจึงเป็นสัญญาที่คู่สัญญาอย่างน้อยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองหรือบุคคลซึ่งกระทำการแทนรัฐและมีลักษณะเป็นสัญญาที่ให้แสวงประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งเป็นสัญญาทางปกครองตามนัยบทนิยาม “สัญญาทางปกครอง” ตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๕๘๘/๒๕๔๘ ผู้ฟ้องคดีขออนุญาตประกอบกิจการในที่ดินของรัฐโดยทำการขุดดินลูกรังซึ่งจะต้องได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และผู้ฟ้องคดีจะต้องเสียค่าตอบแทนเป็นรายปี ให้แก่ผู้ถูกฟ้องคดี ตามวิธีการและอัตราที่กำหนดไว้ในข้อบัญญัติจังหวัด ตามมาตรา ๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายเดียวกัน เมื่อข้อเท็จจริง ปรากฏว่าอธิบดีกรมที่ดินได้อนุญาตให้ผู้ฟ้องคดีประกอบกิจการในที่ดินของรัฐโดยการขุดดินลูกรังมีกำหนดเวลา ๕ ปี ไปแล้ว การที่ผู้ฟ้องคดีได้ไปชำระค่าตอบแทนปีแรกเป็นเงิน ๓๐,๐๐๐ บาท ให้แก่ผู้ถูกฟ้องคดีถือได้ว่า ผู้ฟ้องคดีได้ตกลงกับผู้ถูกฟ้องคดีในการที่จะประกอบกิจการเพื่อแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ จึงเข้าลักษณะเป็นสัญญาทางปกครองตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ
ตัวอย่างสัญญาทางปกครองที่มีลักษณะเป็นสัญญาให้จัดทำบริการสาธารณะ
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๙๗๗/๒๕๔๘ สัญญาอนุญาตให้ประกอบกิจการลานจอดรถยนต์ ณ ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ระหว่างผู้ฟ้องคดีกับผู้ถูกฟ้องคดีมีลักษณะเป็นสัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะและเป็นประโยชน์โดยตรงต่อประชาชนที่มาใช้บริการ ณ ท่าอากาศยานเชียงใหม่ เป็นสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ จึงอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๑๗/๒๕๕๒ ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ เป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงแรงงาน ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองได้ทำสัญญาจ้างให้บริการทางการแพทย์ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓ กับผู้ฟ้องคดีในนามของโรงพยาบาลลานนา สัญญาดังกล่าวมีลักษณะเป็นสัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะ โดยการให้บริการทางการแพทย์แก่ผู้ประกันตนตามพระราชบัญญัติข้างต้น จึงเป็นสัญญาทางปกครองตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๗๒๖/๒๕๔๗ (ประชุมใหญ่เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์การประมวลผลระบบคอมพิวเตอร์ที่ผู้ฟ้องคดีจะต้องส่งมอบเพื่อติดตั้งในโรงพยาบาล ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ มีลักษณะเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะใช้ในการเชื่อมโยงและรับส่งข้อมูลของประชาชนที่มาใช้บริการสาธารณะ ด้านการแพทย์จากแผนกหนึ่งไปยังอีกโรงพยาบาลหนึ่งให้สะดวก รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ วัตถุแห่งสัญญาในคดีจึงเป็นการซื้อเครื่องมือสำคัญที่จำเป็นต่อการจัดทำบริการสาธารณะด้านการแพทย์ให้บรรลุผล แม้ว่าเจ้าหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ จะเป็นผู้ควบคุมและใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ดังกล่าวก็ตาม แต่วัตถุประสงค์หลักก็เป็นไปเพื่อการจัดทำบริการสาธารณะ อันเป็นประโยชน์โดยตรงต่อประชาชนที่มาใช้บริการ สัญญาดังกล่าวจึงเป็นสัญญาทางปกครองตามมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ และกรณีเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน ซึ่งอยู่ในอำนาจของศาลปกครองที่จะรับคำฟ้องไว้พิจารณาได้จึงกลับคำสั่งศาลปกครองชั้นต้นเป็นให้รับคำฟ้องไว้พิจารณา
คำวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาลที่ ๔๘/๒๕๔๗ การว่าจ้างเพื่อจัดหาและติดตั้งเครื่่องช่วยเดินอากาศ ILS ซึ่งเป็นเครื่องมือสำหรับบอกระยะห่างของเครื่องบินจากสถานีควบคุมการบิน อันเป็นเครื่องมือสำคัญที่ผู้รับจ้างจะต้องจัดหามาโดยเฉพาะสำหรับช่วยการเดินอากาศ ไม่สามารถจัดหาได้ทั่วไปในท้องตลาดตลอดจนดำเนินการก่อสร้างอาคาร LOCALIZER และ อาคาร GLIDE SLOPE ซึ่งเป็นอาคารติดตั้งเครื่อง LOCALIZER สำหรับบอกเส้นกึ่งกลางทางวิ่งและเครื่อง GLIDE SLOPE สำหรับบอกมุมร่อนหัวลงในทางวิ่งและปรับปรุงถนนทางเข้าท่าอากาศยาน ทั้งนี้ โดยมีวัตถุประสงค์ของสัญญาเพื่อให้การจัดระบบการจราจรและการขนส่งทางอากาศดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย จึงเป็นการจัดทำบริการสาธารณะอย่างหนึ่ง ดังนั้น สัญญาว่าจ้างดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นสัญญาทางปกครอง
คำวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาลที่ ๔๖/๒๕๕๕ กองทุนพัฒนาสหกรณ์ เป็นกองทุนที่จัดตั้งขึ้นในกรมของผู้ฟ้องคดีโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นทุนส่งเสริมกิจการของสหกรณ์ตามที่บัญญัติในมาตรา ๒๗ แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังนั้น การที่ผู้ฟ้องคดีได้ตกลงกันทำสัญญากับผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ซึ่งเป็นสหกรณ์การเกษตรตามสัญญาเลขที่ ๑๖/๒๕๔๙ ลงวันที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๔๙ ให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ กู้ยืมเงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์เพื่อนำไปให้สมาชิกของผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ซึ่งเป็นเกษตรกรกู้ยืมเพื่อนำไปรวบรวมไม้ยูคาลิปตัสอันเป็นผลิตผลของเกษตรกรผู้ทำสวนยูคาลิปตัสเพื่่อแปรรูปจำหน่ายจึงมีลักษณะเป็นการมอบหมายให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ซึ่งเป็นองค์กรเกษตรกรจัดหาเงินกู้หรือสินเชื่อ ให้แก่เกษตรกรไปดำเนินการรวบรวมและแปรรูปผลิตผลทางการเกษตร อันมีลักษณะเป็นการจัดทำบริการสาธารณะทางด้านการเกษตร สัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาทางปกครอง
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๕๖/๒๕๕๘ สัญญาจ้างผู้ฟ้องคดีตามสัญญาจ้างพนักงานจ้างองค์การบริหารส่วนตำบลนามะเกลือ เลขที่ ๒/๒๕๕๒ ลงวันที่ ๑ เมษายน ๒๕๕๒ เป็นพนักงานจ้างตามภารกิจ ตำแหน่งพนักงานขับรถยนต์ นิติสัมพันธ์ ระหว่างผู้ฟ้องคดีกับผู้ถูกฟ้องคดีจึงเป็นไปตามสัญญาจ้างซึ่งสัญญาดังกล่าวมีลักษณะที่คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองที่มีภารกิจในการพัฒนาตำบลทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม รวมไปถึงการจัดทำบริการสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นของตนเอง สัญญาจ้างระหว่างผู้ฟ้องคดีกับผู้ถูกฟ้องคดีจึงเป็นสัญญาที่ให้ผู้ฟ้องคดี เข้าร่วมดำเนินงานจัดทำบริการสาธารณะ จึงเป็นสัญญาทางปกครองตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๘๑/๒๕๕๓ สัญญาจ้างผู้ฟ้องคดีเป็นผู้บริหารชุมชนโครงการบ้านเอื้ออาทร จำนวน ๗ โครงการเพื่อดำเนินการบริหารชุมชนในโครงการบ้านเอื้ออาทรให้เป็นชุมชนที่น่าอยู่อาศัยอย่างยั่งยืน สมาชิกชุมชนมีวินัย มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน มีคุณภาพชีวิตที่ดี และผู้ฟ้องคดีต้องบริหารงานด้านรักษาความสะอาด งานรักษาความปลอดภัย ควบคุมดูแลระบบไฟฟ้า และน้ำประปาส่วนกลาง อันถือได้ว่าเป็นการจัดทำบริการสาธารณะ สัญญาจ้างดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการที่หน่วยงานทางปกครองมอบหมายให้ผู้ฟ้องคดี เข้าดำเนินการหรือร่วมดำเนินการบริการสาธารณะโดยตรง สัญญาดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นสัญญาทางปกครอง
ตัวอย่างสัญญาทางปกครองที่มีลักษณะเป็นสัญญาที่แสดงถึงเอกสิทธิของรัฐ
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๐๔/๒๕๔๔ ข้อกำหนดในสัญญาระหว่างผู้ฟ้องคดีกับผู้ถูกฟ้องคดี เป็นข้อกำหนดที่มีลักษณะพิเศษที่ให้เอกสิทธิ์แก่ผู้ว่าจ้างซึ่งเป็นคู่สัญญาฝ่ายปกครองเป็นอย่างมาก ข้อกำหนดบางข้อของสัญญา เช่น ข้อกำหนดที่ให้สิทธิแก่คู่สัญญาฝ่ายปกครองเพียงฝ่ายเดียวที่จะเลิกสัญญาได้ โดยที่ผู้รับจ้างซึ่งเป็นคู่สัญญาฝ่ายเอกชนไม่ได้ผิดสัญญาในสาระสำคัญ หรือข้อกำหนดที่ให้อำนาจแก่ผู้ว่าจ้างที่จะสั่งให้ผู้รับจ้างทำงานพิเศษเพิ่มเติมได้แม้ไม่เคยมีการระบุไว้ในสัญญาจ้าง โดยผู้รับจ้างไม่มีสิทธิโต้แย้งคัดค้าน แม้กระทั่งเรื่องเวลาการทำงานและค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับลักษณะที่เป็นสัญญาสำเร็จรูปของสัญญาจ้างฉบับนี้ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้ฟ้องคดีก่อสร้างหอพักข้าราชการ โรงพยาบาลคณะแพทย์ศาสตร์ของผู้ถูกฟ้องคดีนั้นยังมีลักษณะพิเศษ เพื่อให้การใช้อำนาจทางปกครองหรือการดำเนินกิจการทางปกครองบรรลุผลที่ไม่พบในสัญญาทั่วไปในทางแพ่ง นอกจากนี้ สัญญาระหว่างผู้ฟ้องคดีและผู้ถูกฟ้องคดีฉบับนี้ยังมีการตกลงให้ใช้สัญญาแบบปรับราคาสำหรับราคางานก่อสร้างตามสัญญาจ้างนี้อีกด้วย จึงเห็นว่าสัญญาฉบับนี้ เป็นสัญญาทางปกครอง
สัญญาอุปกรณ์
สัญญาอุปกรณ์ เช่นสัญญาที่เกิดจากข้อตกลงตามประกาศสอบราคาหรือประกาศประกวดราคา (สัญญาสอบราคา สัญญาหลักประกันซอง หรือสัญญาจะเข้าร่วมประมูลงาน) สัญญาค้ำประกันหากสัญญาหลักเป็นสัญญาทางปกครอง ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่า สัญญาอุปกรณ์ถือเป็นสัญญาทางปกครอง ข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาอุปกรณ์ของสัญญาทางปกครองจึงอยู่ในอำนาจพิจารณาของศาลปกครองเช่นเดียวกับสัญญาหลัก
คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดคดีหมายเลขแดงที่ อ.๘/๒๕๕๙ สัญญาค้ำประกันที่พิพาทระหว่างผู้ฟ้องคดีและผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ เป็นกรณีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองหรือไม่ พิเคราะห์แล้วเห็นว่า เมื่อผู้ฟ้องคดีมีฐานะเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐและเป็นนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองที่มีวัตถุประสงค์ในการบุกเบิกแสวงหาและเป็นคลังความรู้ ให้การศึกษา ส่งเสริม ประยุกต์ และพัฒนาวิชาชีพชั้นสูง สร้างบัณฑิต วิจัย เป็นแหล่งรวมสติปัญญา และบริการทางวิชาการแก่สังคม ได้ตกลงทำสัญญาจ้างเลขที่ ๔๖/๒๕๕๐ ลงวันที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๔๙ ให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๑ ทำการปรับปรุงอาคารเคมี ๑ ซึ่งอาคารดังกล่าวถือเป็นเครื่องมือประกอบการจัดทำบริหารสาธารณะของผู้ฟ้องคดี สัญญาดังกล่าวจึงเป็นสัญญาที่จัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภค อันมีลักษณะเป็นสัญญาทางปกครอง และเมื่อสัญญาดังกล่าวมีลักษณะเป็นสัญญาทางปกครอง สัญญาค้ำประกันตามหนังสือค้ำประกันเลขที่ ค. ๐๐๐๑๙/๒๐๐๐๖๕/๐๑๗๐/๔๙ ลงวันที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๔๙ ที่ออกโดยผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ เพื่อเป็นการประกันการปฏิบัติงานตามสัญญาพิพาท อันมีลักษณะเป็นสัญญาอุปกรณ์ของสัญญาประธาน สัญญาค้ำประกันจึงอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองเช่นเดียวกัน ดังนั้น สัญญาค้ำประกันที่พิพาทระหว่างผู้ฟ้องคดีและผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ จึงเป็นกรณีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง การที่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ อุทธรณ์ว่า ข้อพิพาทระหว่างผู้ฟ้องคดีกับผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาของศาลปกครองจึงไม่อาจรับฟังได้
หากสัญญาหลักไม่เป็นสัญญาทางปกครอง สัญญาอุปกรณ์ก็ไม่เป็นสัญญาทางปกครองด้วย ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาศาลปกครอง
คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๖๕๙/๒๕๕๑ ผู้ฟ้องคดีเป็นสถานศึกษาและวิจัยที่มีวัตถุประสงค์ให้การศึกษาและส่งเสริมวิชาการและวิชาชีพชั้นสูง ทำการสอนทำการวิจัยให้บริการทางวิชาการแก่สังคมและทะนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมของชาติ ตามมาตรา ๖๗ แห่งพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๒๒ แต่สัญญาจ้างปรับปรุงภูมิทัศน์และระบบระบายน้ำที่จะทำขึ้นในอนาคต มีเนื้องานส่วนใหญ่เป็นงานปรับปรุงภูมิทัศน์โดยรอบบริเวณอาคารเรียนที่ผู้ฟ้องคดีสร้างใหม่ ซึ่งงานปรับปรุงภูมิทัศน์ดังกล่าวมิได้เกี่ยวเนื่องโดยตรงกับการจัดทำบริการสาธารณะของผู้ฟ้อง จึงไม่เป็นสัญญาทางปกครอง ดังนั้น เมื่อสัญญาหลักที่จะมีขึ้นในอนาคต ไม่เป็นสัญญาทางปกครอง สัญญาหลักประกันซอง ระหว่างผู้ฟ้องคดีกับผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๒ จึงไม่มีลักษณะเป็นสัญญาทางปกครองโดยสภาพ ซึ่งส่งผลให้ข้อพิพาทที่เกิดจากสัญญาหลักประกันซองดังกล่าว ไม่เป็นคดีพิพาทเกี่ยวสัญญาทางปกครองที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๔) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองฯ
ประเภทของสัญญาทางปกครอง
สัญญาทางปกครองที่มีการดำเนินคดีปกครองอาจแบ่งประเภทได้ ดังนี้ คือ
ก. สัญญาทางปกครองเกี่ยวกับการพัสดุ (Marche’ public)
ข. สัญญารับทุนการศึกษาและลาศึกษาต่อ
ค. สัญญาสัมปทาน / สัญญาร่วมลงทุน หรือ สัญญาเกี่ยวกับโครงการขนาดใหญ่
การดำเนินคดีปกครองเกี่ยวกับคำสั่งทางปกครอง
ลักษณะแห่งคำสั่งทางปกครอง
คำสั่งทางปกครอง ตาม พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ มาตรา ๕ บัญญัติว่า “คำสั่งทางปกครอง” หมายความว่า
(๑) การใช้อำนาจตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ที่มีผลเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลในอันที่จะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน ระงับ หรือมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นการถาวรหรือชั่วคราว เช่น การสั่งการ การอนุญาต การอนุมัติ การวินิจฉัยอุทธรณ์ การรับรอง และการรับจดทะเบียนแต่ไม่หมายความรวมถึงการออกกฎ
(๒) การอื่นที่กำหนดในกฎกระทรวง ได้แก่ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๔๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ซึ่งกำหนดให้การดำเนินการของเจ้าหน้าที่ดังต่อไปนี้ เป็นคำสั่งทางปกครอง ได้แก่
“๑. การดำเนินการเกี่ยวกับการจัดหาหรือการให้สิทธิประโยชน์ในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) การสั่งรับหรือไม่รับคำเสนอขาย รับจ้าง แลกเปลี่ยน ให้เช่า ซื้อ เช่า หรือให้สิทธิประโยชน์
(๒) การอนุมัติสั่งซื้อ จ้าง แลกเปลี่ยน เช่า ขาย ให้เช่า หรือให้สิทธิประโยชน์
(๓) การสั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณาคำเสนอหรือการดำเนินการอื่นใดในลักษณะเดียวกัน
(๔) การสั่งให้เป็นผู้ทิ้งงาน
๒. การให้หรือไม่ให้ทุนการศึกษา”
ดังนั้น คำสั่งทางปกครองต้องประกอบด้วยลักษณะสำคัญ ๒ ประการ คือ
ก. เป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่
คำว่า “เจ้าหน้าที่” นั้น มาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ก็บัญญัติให้คำนิยามไว้เช่นกัน โดยบัญญัติว่า “เจ้าหน้าที่” หมายความว่า บุคคล คณะบุคคล หรือนิติบุคคล ซึ่งใช้อำนาจหรือได้รับมอบให้ใช้อำนาจทางปกครองของรัฐในการดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดตามกฎหมายไม่ว่าจะเป็นการจัดตั้งขึ้นในระบบราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือกิจการอื่นของรัฐหรือไม่ก็ตาม
ส่วนการใช้อำนาจตามกฎหมายในการออกคำสั่งทางปกครองที่เป็นการอนุญาตเพื่อให้เกิดสิทธิแก่ผู้ร้องขอต่อเจ้าหน้าที่ ได้แก่
– การสั่งการ ซึ่งอาจเป็นการสั่งบังคับให้บุคคลกระทำการหรือห้ามมิให้บุคคลกระทำการใด
– การอนุญาต เช่น การอนุญาตให้คนต่างด้าวเข้ามาในราชอาณาจักรไทยหรือพำนักอาศัยในราชอาณาจักรไทย หรือทำงานในราชอาณาจักรไทย
– การอนุมัติ เช่น การอนุมัติปริญญาบัตร ประกาศนียบัตรหรือวุฒิบัตร การอนุมัติให้ข้าราชการลาออกจากราชการ การอนุมัติให้ข้าราชการเบิกค่าเช่าบ้าน หรือเบิกค่ารักษาพยาบาล ฯลฯ
– การวินิจฉัยอุทธรณ์ ซึ่งได้แก่ การวินิจฉัยอุทธรณ์โต้แย้งคำสั่งทางปกครองชั้นต้น
– การรับรอง เช่น การออกบัตรประจำตัวประชาชน การออกโฉนดที่ดิน การออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ในที่ดิน การออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง ฯลฯ
– การรับจดทะเบียน เช่น การรับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ การรับจดทะเบียนสัตว์พาหนะ
– การปฏิเสธคำขอให้ออกคำสั่งทางปกครอง เช่น การปฏิเสธคำขอใบอนุญาต การปฏิเสธคำขออนุมัติ การบรรจุแต่งตั้งบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานของรัฐ การเลื่อนหรือไม่เลื่อนขั้นเงินเดือนให้แก่ข้าราชการหรือพนักงานของรัฐ การลงโทษข้าราชการหรือพนักงานของรัฐทางวินัย
อำนาจทางบริหารตามกฎหมายดังกล่าว ใช่ว่าจะเป็นอำนาจทางปกครองเสียทั้งหมด เช่น อำนาจกระทำการตามกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความทั้งหลาย ทั้งนี้ไม่ว่าจะเป็นกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความอาญาหรือกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาความแพ่ง ไม่ถือว่าเป็นอำนาจทางปกครอง
ข. เป็นการที่เจ้าหน้าที่ใช้อำนาจทางปกครอง ซึ่งมีผลโดยตรงเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลในอันที่จะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน ระงับ หรือมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นการถาวรหรือชั่วคราว โดยกำหนดให้บุคคลฝ่ายหนึ่งมีอำนาจหรือสิทธิที่จะเรียกร้องให้บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งกระทำการหรืองดเว้นกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งและกำหนดให้ฝ่ายหลังนี้มีหน้าที่ต้องกระทำการหรืองดเว้นกระทำการตามที่บุคคลฝ่ายแรกเรียกร้อง
ดังนั้น คำสั่งของผู้บังคับบัญชาที่สั่งบังคับให้เจ้าหน้าที่ที่อยู่ในบังคับบัญชาของตนกระทำการ ห้ามมิให้กระทำการหรืออนุญาตให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่โดยไม่มีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ที่เจ้าหน้าที่มีต่อหน่วยงานมิใช่ “คำสั่งทางปกครอง” แต่เป็น “มาตรการภายในฝ่ายปกครอง” เช่น อธิบดีกรมที่ดินสั่งให้เจ้าพนักงานที่ดินอำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ไปช่วยราชการที่สำนักงานที่ดินจังหวัดพระนครศรีอยุธยา หรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาไทยสั่งให้ปลัดกระทรวงมหาดไทยชี้แจงแสดงความคิดเห็น ทำรายงานเกี่ยวกับการปฏิบัติราชการของกรมการปกครองหรือสอบสวนข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการปฏิบัติราชการเรื่องใดเรื่องหนึ่งของผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรปราการ เป็นต้น
แต่หากเป็นคำสั่งของผู้บังคับบัญชาที่มีผลกระทบต่อสถานภาพแห่งสิทธิหรือหน้าที่ที่เจ้าพนักงานที่มีต่อหน่วยงานถือเป็นคำสั่งทางปกครอง เช่น อธิบดีกรมการปกครองออกคำสั่งเลื่อนขั้นเงินเดือนหรือไม่เลื่อนขั้นเงินเดือนให้แก่ข้าราชการในสังกัดกรมการปกครองหรืออธิบดีกรมที่ดินออกคำสั่งลงโทษให้ข้าราชการในสังกัดกรมที่ดินทางวินัย เป็นต้น
ระยะเวลาในการออกคำสั่งทางปกครอง
ก. คำสั่งทางปกครองที่มีผู้ขอให้ออก
พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ มาตรา ๓๙/๑ (แก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗ มาตรา ๔ บัญญัติว่า “การออกคำสั่งทางปกครองเป็นหนังสือในเรื่องใด หากมิได้มีกฎหมายหรือกฎกำหนดระยะเวลาในการออกคำสั่งในเรื่องนั้นไว้เป็นประการอื่น ให้เจ้าหน้าที่ออกคำสั่งทางปกครองนั้นให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่เจ้าหน้าที่ได้รับคำขอและเอกสารถูกต้องครบถ้วน (หมายถึง ผ่านขั้นตอนการตรวจสอบและครบถ้วน ตาม มาตรา ๒๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๗ มาตรา ๓) ให้เป็นหน้าที่ของผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไปของเจ้าหน้าที่ที่จะกำกับดูแลให้เจ้าหน้าที่ดำเนินการให้เป็นไปตามวรรคหนึ่ง”
คำว่า “คำขอ” มีคำวินิจฉัยของคณะกรรมการวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง เรื่องเสร็จที่ ๑๕๔๕/๒๕๕๘ วินิจฉัยว่า หมายถึง กรณีการออกคำสั่งทางปกครองที่ก่อให้เกิดสิทธิแก่ผู้ยื่นคำขอ เช่น การออกใบอนุญาตให้ประกอบกิจการ การออกหนังสือรับรอง การรับจดทะเบียน การอนุญาตหรืออนุมัติ เป็นต้น แต่มาตรา ๓๙/๑ มิได้มุ่งหมายใช้บังคับคำสั่งทางปกครองที่เกิดจากการขอให้เจ้าหน้าที่ดำเนินการตามกฎหมายที่ไม่ได้ก่อให้เกิดสิทธิแก่ผู้ขอ เช่น คำร้องเรียน คำกล่าวหา หรือกล่าวโทษ เป็นต้น
นอกจากนี้ มาตรา ๓๙/๑ ถือเป็นกฎหมายบังคับใช้ทั่วไป หากมีกฎหมายเฉพาะบัญญัติระยะเวลาการออกคำสั่งทางปกครองเรื่องนั้นเป็นอย่างอื่น ก็ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะเรื่องนั้น
อนึ่ง การออกคำสั่งทางปกครองภายในระยะเวลาเกินกว่าที่มาตรา ๓๙/๑ กำหนดอาจถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควรตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๙ (๓) ได้
ข. คำสั่งทางปกครองที่อาจใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้
ในการใช้มาตรการบังคับทางปกครองให้เป็นไปตามคำสั่งทางปกครองที่เป็นคำสั่งให้ชำระเงินตามาตรา ๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ และคำสั่งให้กระทำหรือละเว้นกระทำตามมาตรา ๕๘ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ในชั้นเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองมีข้อพึงพิจารณา ดังนี้
๑. การบังคับทางปกครองใช้กับคำสั่งทางปกครองประเภทที่ต้องมีการบังคับการให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของการออกคำสั่งทางปกครองนั้น ในกรณีที่ผู้รับคำสั่งทางปกครองฝ่าฝืนไม่ยอมปฏิบัติ ปฏิบัติไม่ถูกต้องหรือปฏิบัติไม่ครบถ้วนตามข้อกำหนดต่างๆ ในคำสั่งทางปกครอง แต่ไม่ใช้กับคำสั่งทางปกครองที่ให้สิทธิประโยชน์กับผู้รับคำสั่งทางปกครอง
๒. เจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งทางปกครองในฐานะที่เป็นองค์กรผู้ใช้อำนาจรัฐสามารถที่จะพิจารณาดำเนินการบังคับการให้เป็นไปตามคำสั่งทางปกครองได้เอง โดยไม่ต้องฟ้องร้องเป็นคดีต่อศาล อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ดังกล่าวจะมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาหรือเจ้าหน้าที่อื่นเป็นผู้ดำเนินการก็ได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้
๑) การมอบอำนาจให้ดำเนินการของเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจทำคำสั่งทางปกครองในราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน
๒) การมอบอำนาจให้ดำเนินการของเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจทำคำสั่งทางปกครองในราชการส่วนท้องถิ่น ให้เป็นไปตามกฎหมายที่จัดตั้งราชการส่วนท้องถิ่นนั้น
๓) การมอบอำนาจให้ดำเนินการของเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจทำคำสั่งทางปกครองของรัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานอื่นของรัฐ ให้เป็นไปตามกฎหมายที่จัดตั้งรัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานอื่นของรัฐนั้น
๔) การมอบอำนาจให้ดำเนินการของเจ้าหน้าที่ในระหว่างหน่วยงานตาม (๑) (๒) (๓) ที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล ให้เป็นไปตามความตกลงระหว่างหน่วยงานนั้น โดยข้อตกลงดังกล่าวต้องทำเป็นหนังสือและกำหนดตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ที่จะมอบและรับมอบไว้ในข้อตกลงนั้น
๓. การใช้มาตรการบังคับทางปกครองของเจ้าหน้าที่ ให้ใช้ได้เพียงเท่าที่จำเป็นเพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ของคำสั่งทางปกครองโดยกระทบกระเทือนต่อผู้อยู่ในบังคับของคำสั่งทางปกครองน้อยที่สุด
๔. ก่อนที่เจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งทางปกครองจะดำเนินการบังคับทางปกครอง มีเงื่อนไขการใช้อำนาจบังคับทางปกครอง ๒ ประการ ได้แก่
๑) ผู้รับคำสั่งทางปกครองที่จะถูกดำเนินการบังคับทางปกครองจะต้องเป็นเอกชนเท่านั้น
๒) ต้องไม่มีการสั่งทุเลาการบังคับทางปกครองเกี่ยวกับคำสั่งทางปกครองไว้ก่อนโดยเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งหรือผู้มีอำนาจพิจารณาอุทธรณ์หรือผู้มีอำนาจพิจารณาวินิจฉัยความถูกต้องของคำสั่งทางปกครองดังกล่าวและคำสั่งทุเลาการบังคับทางปกครองเป็นคำสั่งทางปกครองที่อาจถูกเพิกถอนได้ภายใต้หลักเกณฑ์การเพิกถอนคำสั่งทางปกครอง
๕. การบังคับทางปกครองไม่ใช้กับเจ้าหน้าที่ด้วยกัน เว้นแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นตามที่กำหนดใน มาตรา ๕๕ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ อนึ่ง คำว่าเจ้าหน้าที่ตามมาตรานี้ หมายถึง เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่อันเป็นตัวแทนของรัฐ (ฝ่ายปกครอง) เท่านั้น ไม่รวมถึงเจ้าหน้าที่ในความหมายมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ (ความเห็นของคณะกรรมการวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง เรื่องเสร็จที่ ๔๙๔/๒๕๔๕ กรณีที่เจ้าหน้าที่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพราะกระทำละเมิดต่อหน่วยงานของรัฐ ถึงแม้จะเป็นการกระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ แต่เมื่อเป็นกรณีที่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัว เจ้าหน้าที่ผู้นั้นจะมีสถานะเป็นเพียงเอกชนเท่านั้น) และหากเจ้าหน้าที่ที่เป็นผู้รับคำสั่งทางปกครองนั้นถึงแก่ความตาย การใช้มาตรการบังคับทางปกครองย่อมไม่อาจกระทำได้ แต่ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ผู้อยู่ในบังคับของคำสั่งทางปกครองเกษียณอายุราชการหรือพ้นจากตำแหน่งไปแล้วก็ตาม หน่วยงานของรัฐก็ยังมีอำนาจในการใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้ (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๗๓/๒๕๔๖ และที่ ๓๓๑/๒๕๔๖)
ค. คำสั่งทางปกครองที่เป็นการเพิกถอนคำสั่งทางปกครอง
การเพิกถอนคำสั่งทางปกครองเป็นการทบทวนคำสั่งทางปกครองซึ่งเป็นการควบคุมภายในฝ่ายปกครองและเป็นเหตุที่ทำให้คำสั่งทางปกครองสิ้นผลลงตามมาตรา ๔๒ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งทางปกครองหรือผู้บังคับบัญชาของเจ้าหน้าที่ผู้นั้นอาจเพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือชอบด้วยกฎหมายได้ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๔๙ ถึงมาตรา ๕๓ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
องค์ประกอบของคำสั่งทางปกครอง
การพิจารณาว่าคำสั่งลักษณะใดเป็นคำสั่งทางปกครองนั้น จำต้องพิจารณาองค์ประกอบ ดังนี้
๑) คำสั่งนั้นต้องเป็นการกระทำโดยเจ้าหน้าที่ซึ่งมีอำนาจในเรื่องนั้น (มาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙)
๒) คำสั่งนั้นต้องเป็นการใช้อำนาจทางปกครองตามกฎหมายฝ่ายเดียว
๓) คำสั่งนั้นต้องเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล
๔) คำสั่งนั้นต้องมีผลเฉพาะกรณี และ
๕) คำสั่งนั้นต้องมีผลโดยตรงออกไปภายนอกฝ่ายปกครอง
เนื้อหาของคำสั่งทางปกครอง
คำสั่งทางปกครองที่ออกโดยหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐนั้น จะต้องเป็นคำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมาย หากหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งทางปกครองไม่ชอบด้วยกฎหมายในกรณีใดกรณีหนึ่งหรือหลายกรณีดังต่อไปนี้ ก็อาจถูกฟ้องเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายได้ (มาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) แห่งพระราบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒)
๑) ออกคำสั่งทางปกครองโดยไม่มีอำนาจ
๒) ออกคำสั่งทางปกครองโดยนอกเหนืออำนาจหน้าที่
๓) ออกคำสั่งทางปกครองโดยไม่ถูกต้องตามกฎหมาย
๔) ออกคำสั่งทางปกครองโดยไม่ถูกต้องตามรูปแบบขั้นตอนหรือวิธีการอันเป็นสาระสำคัญที่กำหนดไว้สำหรับการกระทำนั้น
๕) ออกคำสั่งทางปกครองโดยไม่สุจริต
๖) ออกคำสั่งทางปกครองโดยมีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม
๗) ออกคำสั่งทางปกครองโดยมีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็น
๘) ออกคำสั่งทางปกครองโดยมีลักษณะเป็นการสร้างภาระให้เกิดกับประชาชนเกินสมควร
๙) ออกคำสั่งทางปกครองโดยเป็นการใช้ดุลพินิจโดยมิชอบ
รูปแบบของคำสั่งทางปกครองที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินคดีปกครอง ได้แก่
๑. คำสั่งทางปกครองอาจทำเป็นหนังสือหรือวาจาก็ได้ (พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ มาตรา ๓๔
๒. คำสั่งทางปกครองที่ทำเป็นหนังสือและการยืนยันคำสั่งทางปกครองเป็นหนังสือต้องจัดให้มีเหตุผลไว้ด้วยและเหตุผลนั้นอย่างน้อยต้องประกอบด้วย ข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญข้อกฎหมายที่อ้างอิงและข้อพิจารณาและข้อสนับสนุนในการใช้ดุลพินิจตามนัยมาตรา ๓๗ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ มิฉะนั้น ถือว่าเป็นคำสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เว้นแต่เป็นกรณีที่กำหนดไว้ตามมาตรา ๓๗ วรรคสาม ที่เจ้าหน้าที่ไม่ต้องให้เหตุผลประกอบคำสั่งทางปกครอง กล่าวคือ
๑) เป็นกรณีที่มีผลตงตามคำขอและไม่กระทบสิทธิและหน้าที่ของบุคคลอื่น
๒) เหตุผลนั้นเป็นที่รู้กันอยู่แล้วโดยไม่จำต้องระบุอีก
๓) เป็นกรณีที่ต้องรักษาไว้เป็นความลับตามมาตรา ๓๒ และ
๔) เป็นการออกคำสั่งทางปกครองด้วยวาจาหรือเป็นกรณีเร่งด่วน แต่ต้องให้เหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรในเวลาอันควรหากผู้อยู่ในบังคับของคำสั่งนั้นร้องขอ
นอกจากนี้ มีประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง คำสั่งทางปกครองที่ต้องระบุเหตุผลไว้ในคำสั่งหรือในเอกสารแนบท้ายคำสั่งประกาศ ณ วันที่ ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๓ กำหนดให้คำสั่งทางปกครองต่อไปนี้ จะต้องระบุเหตุผลไว้ในคำสั่งนั้น หรือในเอกสารแนบท้ายคำสั่งนั้นเสมอ ได้แก่
๑) คำสั่งทางปกครองที่เป็นการปฏิเสธการก่อตั้งสิทธิของคู่กรณี เช่น การไม่รับคำขอการไม่อนุญาต ไม่อนุมัติไม่รับรอง ไม่รับอุทธรณ์หรือไม่รับจดทะเบียน
๒) คำสั่งทางปกครองที่เป็นการเพิกถอนสิทธิ เช่น การเพิกถอนใบอนุญาต เพิกถอนการอนุมัติ เพิกถอนการรับรอง หรือเพิกถอนการรับจดทะเบียน
๓) คำสั่งทางปกครองที่กำหนดให้กระทำการหรือละเว้นกระทำการ
๔) คำสั่งทางปกครองที่เป็นคำวินิจฉัยอุทธรณ์
๕) คำสั่งยกเลิกการสอบราคา การประกวดราคา หรือการประมูลราคาที่มีผู้ได้รับคัดเลือกจากคณะกรรมการที่มีอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาผลการดำเนินการดังกล่าวแล้ว
คำสั่งทางปกครองที่ออกโดยฝ่าฝืนวิธีพิจารณาในการออกคำสั่งทางปกครองย่อมเป็นคำสั่งทางปกครองที่ไม่สมบูรณ์หรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่บทบัญญัติมาตรา ๔๑ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ได้เปิดช่องให้เจ้าหน้าที่สามารถแก้ไขเยียวยาความบกพร่องของคำสั่งทางปกครองให้กลับมาสมบูรณ์หรือชอบด้วยกฎหมายได้ ๔ กรณีตามมาตรา ๔๑ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว ดังนี้
๑) การออกคำสั่งทางปกครองโดยยังไม่มีผู้ยื่นคำขอ ในกรณีที่เจ้าหน้าที่จะดำเนินการเองไม่ได้ นอกจากจะมีผู้ยื่นคำขอ ถ้าต่อมาในภายหลังได้มีการยื่นคำขอเช่นนั้นแล้ว
๒) คำสั่งทางปกครองที่ต้องจัดให้มีเหตุผลตามมาตรา ๓๗ วรรคหนึ่ง ถ้าได้มีการจัดให้มีเหตุผลดังกล่าวในภายหลัง
๓) การรับฟังคู่กรณีที่จำเป็นต้องกระทำได้ดำเนินการมาโดยไม่สมบูรณ์ ถ้าได้มีการรับฟังให้สมบูรณ์ในภายหลัง
๔) คำสั่งทางปกครองที่ต้องให้เจ้าหน้าที่อื่นให้ความเห็นชอบก่อนถ้าเจ้าหน้าที่นั้นได้ให้ความเห็นชอบในภายหลัง
๔. คำสั่งทางปกครองที่ไม่ต้องอุทธรณ์หรือโต้แย้ง
คำสั่งทางปกครองบางประเภทที่ไม่จำต้องอุทธรณ์โดยสามารถนำมาฟ้องต่อศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนได้ทันทีเพราะไม่มีกฎหมายกำหนดขั้นตอนหรือวิธีการสำหรับการแก้ไขความเดือดร้อนหรือเสียหายไว้โดยเฉพาะตามมาตรา ๔๒ วรรคสองแห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้แก่คำสั่งทางปกครอง ดังต่อไปนี้
๑) คำสั่งทางปกครองที่ออกโดยรัฐมนตรี ตามมาตรา ๔๔ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ เช่น คำวินิจฉัยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมที่ไม่รับคำขอให้พิจารณาค่าทดแทนการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ใหม่ เป็นต้น
๒) คำสั่งทางปกครองที่ออกโดยคณะกรรมการตามมาตรา ๔๘ ประกอบ มาตรา ๘๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ เช่น มติของสภามหาวิทยาลัยที่ให้ดำเนินการสรรหาบุคคลที่จะดำรงตำแหน่งคณบดี เป็นต้น
ที่มา : คู่มือข้อแนะนำการดำเนินคดีปกครอง สำหรับหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ สำนักงานคดีปกครอง สำนักงานอัยการสูงสุด
| อัยการสูงสุด | Attorney General |
| รองอัยการสูงสุด | Deputy Attorney General |
| ผู้ตรวจการอัยการ | Inspector General |
| อธิบดีอัยการ | Director General |
| อธิบดีอัยการภาค | Director General for Regional Public Prosecution |
| รองอธิบดีอัยการ | Deputy Director General |
| รองอธิบดีอัยการภาค | Deputy Director General for Regional Public Prosecution |
| อัยการพิเศษฝ่าย | Executive Director |
| อัยการผู้เชี่ยวชาญพิเศษ | Senior Expert Public Prosecutor |
| อัยการผู้เชี่ยวชาญ | Expert Public Prosecutor |
| อัยการจังหวัด | Provincial Chief Public Prosecutor |
| อัยการจังหวัดประจำสำนักงานอัยการสุงสุด | Provincial Public Prosecutor attached to the Office of the Attorney General |
| อัยการประจำสำนักงาน อัยการสูงสุด | Public Prosecutor attached to the Office of the Attorney General |
| รองอัยการจังหวัด | Deputy Provincial Chief Public Prosecutor |
| อัยการประจำกอง | Divisional Public Prosecutor |
| อัยการจังหวัดผู้ช่วย | Assistant Provincial Public Prosecutor |
| อัยการผู้ช่วย | Assistant Public Prosecutor |
| อัยการอาวุโส | Senior Public Prosecutor |
| เลขานุการอัยการสูงสุด | Secretary to the Attorney General |
| รองเลขานุการอัยการสูงสุด | Deputy Secretary to the Attorney General |
| ผู้ช่วยเลขานุการอัยการสูงสุด | Assistant Secretary to the Attorney General |
| เลขานุการรองอัยการสูงสุด | Secretary to the Deputy Attorney General |
| ผู้ช่วยเลขานุการรองอัยการสูงสุด | Assistant Secretary to the Deputy Attorney General |
| เลขานุการผู้ตรวจการอัยการ | Secretary to the Inspector General |
| ผู้ช่วยเลขานุการผู้ตรวจการอัยการ | Assistant Secretary to the Inspector General |
| ผู้อำนวยการ | Director |
| ประเภทตำแหน่ง | ชื่อตำแหน่งในสายงาน | Classification Title |
| 1. บริหาร ก. ระดับต้น (Primary Level) ข. ระดับสูง (Higher Level) | นักบริหาร | Executive |
| 2. อำนวยการ ก. ระดับต้น (Primary Level) ข. ระดับสูง (Higher Level) | ผู้อำนวยการ | Director |
| 3. วิชาการ ก. ระดับปฏิบัติการ (Practitioner Level) ข. ระดับชำนาญการ (Professional Level) ค. ระดับชำนาญการพิเศษ (Senior Professional Level) ง. ระดับเชี่ยวชาญ (Expert Level) จ. ระดับทรงคุณวุฒิ (Advisory Level) | นักจัดการงานทั่วไปนักทรัพยากรบุคคลนิติกรนักวิเคราะห์นโยบายและแผนนักประชาสัมพันธ์นักวิชาการคอมพิวเตอร์นักวิชาการพัสดุนักวิชาการสถิตินักวิเทศสัมพันธ์นักวิชาการเงินและบัญชีนักวิชาการตรวจสอบภายในนักวิเคราะห์งบประมาณมัณฑนากรวิศวกรไฟฟ้าวิศวกรโยธาสถาปนิกบรรณารักษ์ | General Administration OfficerHuman Resource OfficerLegal OfficerPlan and Policy AnalystPublic Relations OfficerComputer Technical OfficerSupply AnalystStatisticianForeign Relations OfficerFinance and Accounting AnalystInternal AuditorBudget AnalystInterior DesignerElectrical EngineerCivil EngineerArchitectLibrarian |
| 4. ทั่วไป ก. ระดับปฏิบัติงาน (Operational Level) ข. ระดับชำนาญงาน (Experienced Level) ค. ระดับอาวุโส (Senior Level) ง. ระดับทักษะพิเศษ (Highly Skilled Level) | เจ้าพนักงานธุรการ เจ้าพนักงานพัสดุเจ้าพนักงานการเงินและบัญชีเจ้าพนักงานห้องสมุดเจ้าพนักงานสื่อสารเจ้าพนักงานโสตทัศนศึกษานายช่างโยธา | General Service Officer หรือOffice Clerk Supply OfficerFinance and Accounting OfficerLibrary Service OfficerTelecommunications OfficerAudio-Visual OfficerCivil Works Technician |
วันที่ 23 กรกฎาคม 2569 นายอำนวย สามงามน้อย อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายสมมาตร ภู่ทรัพย์มี รองอธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายนิรุตติ ศิลปรัสมี อัยการอาวุโส และข้าราชการฝ่ายอัยการและบุคลากรในสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช เข้าร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2569 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 17 มิถุนายน 2569 สำนักงานอัยการคดีปกครองนครศรีธรรมราช ได้มีการจัดกิจกรรมจิตอาสาบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ และบำเพ็ญสาธาธารณกุศลเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระขนมพรรษา ๔ รอบ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ๓ มิถุนายน ๒๕๖๙ ณ บริเวณอาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





(17 มิถุนายน 2569) เวลา 09.00 น. นายอำนวย สามงามน้อย อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช เป็นประธานในพิธีลงนามถวายความอาลัยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา โดยมีข้าราชการฝ่ายอัยการ และบุคลากรสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช เข้าร่วมในพิธี ณ บริเวณอาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง ชั้น 1 เพื่อแสดงความอาลัยและน้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณ





วันที่ 10 มิถุนายน 2569 นายอำนวย สามงามน้อย อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ เข้าร่วมพิธีลงนามถวายพระพรชัยมงคล เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี 3 มิถุนายน 2569 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





นายอำนวย สามงามน้อย อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช เป็นประธานจัดกิจกรรมปลูกต้นไม้ประจำสำนักงานอัยการสูงสุด (ต้นกัลปพฤกษ์)
เนื่องในวันสถาปนาองค์กรอัยการ ครบรอบ ๑๓๓ วันที่ ๑ เมษายน ๒๕๖๙ ณ บริเวณหน้าอาคารสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง




วันอังคารที่ ๒๗ มกราคม ๒๕๖๙ เวลา ๑๐.๐๐ น. สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง สำนักงานอัยการคดีศาลแขวงทุ่งสง
และสำนักงานอัยการจังหวัดคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายและการบังคับคดีจังหวัดนครศรีธรรมราช (สาขาทุ่งสง)
ได้จัดกิจกรรม “รวมพลังแห่งความภักดี” ในห้วงระยะเวลา ๑๐๐ วันแห่งการสวรรคต สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ณ สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง ชั้น ๑





วันที่ 4 พฤศจิกายน 2568 นายอำนวย สามงามน้อย อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ได้นำคณะข้าราชการฝ่ายอัยการต้อนรับคณะอัยการสูงสุด เนื่องในโอกาสมาเยี่ยมชม อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





นายอำนวย สามงามน้อย อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ประธานในพิธี พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ เข้าร่วมพิธีลงนามถวายความอาลัย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง วันพุธ ที่ 29 ตุลาคม 2568 ณ อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 6 สิงหาคม 2568 นายชัยรัตน์ กรรรณิการ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายกรกฤชอิชณ์ บุญช่วย อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช นายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ เข้าร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคล เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 12 สิงหาคม 2568 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 23 กรกฎาคม 2568 นายชัยรัตน์ กรรรณิการ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ เข้าร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 11 มิถุนายน 2568 นายชัยรัตน์ กรรณิการ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายกรกฤชอิชณ์ บุญช่วย รองอธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช และนายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ ร่วมพิธีลงนามถวายพระพรชัยมงคลสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 3 มิถุนายน 2568 เพื่อแสดงความจงรักภักดี และน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ 3 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันศุกร์ 30 พฤษภาคม 2568 นาย ชัยรัตน์ กรรณิการ์ อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ได้ประชุมมอบนโยบายการปฎิบัติงานสำนักงานให้กับข้าราชการฝ่ายธุรการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช


วันพุธที่ 21 พฤษภาคม 2568 นาย ชัยรัตน์ กรรณิการ์ อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช นาย กรกฤตอิชณน์ บุญช่วย รองอธิบดีอัยการ นายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่าย และ ข้าราชการฝ่ายอัยการและข้าราชการฝ่ายธุรการ ร่วมประชุมปรึกษาเพื่อพัฒนางานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ณ ห้องประชุมสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง ชั้น 2




ผู้ตรวจการอัยการ ( ท่านวัฒนา สวัสดิ์ทอง ) พร้อมด้วย ท่านฉัตรชัย ใจดี อธิบดีอัยการภาค 8 และคณะ ลงพื้นที่ตรวจติดตามการปฏิบัติราชการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช 19 กุมภาพันธ์ 2568




วันที่ 27 สิงหาคม 2567 สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมข้าราชการอัยการ และข้าราชการธุรการ ร่วมกิจกรรม วันพระราชทานธงชาติไทย Thai National Flag Day ณ บริเวณหน้าเสาธง อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง


วันที่ 25 กรกฎาคม 2567 นายธิติ คุ้มรักษ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายอุดมเกียรติ พูลสวัสดิ์ รองอธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช และนายพิสิทธิ์พล ภูมิศิริสวัสดิ์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ เข้าร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 18 กรกฎาคม 2567 นายธิติ คุ้มรักษ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครอง พร้อมด้วยนายอุดมเกียรติ พูลสวัสดิ์ รองอธิบดีอัยการ และนายพิสิทธิ์พล ภูมิศิริสวัสดิ์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ และข้าราชการธุรการ เข้าร่วมจัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 โดยร่วมกันปลูกต้นไม้ จำนวน 400 ต้น เพิ่มพื้นที่สีเขียวลดภาวะโลกร้อน ณ วัดเทพประสิทธิ์ ตำบลแก้วแสน อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช




ผู้ตรวจการอัยการ ( ท่านกอร์ปกุล วินิจนัยภาค ) พร้อมด้วย ท่านฉัตรชัย ใจดี อธิบดีอัยการภาค 8 และคณะ ลงพื้นที่ตรวจติดตามการปฏิบัติราชการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช 31 มกราคม 2567





อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยรองอธิบดีอัยการ อัยการพิเศษฝ่าย ข้าราชการอัยการและธุรการ ร่วมประชุมแนวทาง
การดำเนินการตามตัวชี้วัด และแก้ไขปัญหาของการประเมินประสิทธิภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 ( รอบ 6 เดือนและ 12 เดือน )


สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมข้าราชการอัยการ และธุรการ ร่วมกิจกรรมวันพระราชทานธงชาติไทย วันที่ 28 กันยายน 2566 ณ บริเวณหน้าเสาธง อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง



วันที่ 23 กรกฎาคม 2568 นายชัยรัตน์ กรรรณิการ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ เข้าร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 11 มิถุนายน 2568 นายชัยรัตน์ กรรณิการ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายกรกฤชอิชณ์ บุญช่วย รองอธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช และนายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ ร่วมพิธีลงนามถวายพระพรชัยมงคลสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 3 มิถุนายน 2568 เพื่อแสดงความจงรักภักดี และน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ 3 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันศุกร์ 30 พฤษภาคม 2568 นาย ชัยรัตน์ กรรณิการ์ อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ได้ประชุมมอบนโยบายการปฎิบัติงานสำนักงานให้กับข้าราชการฝ่ายธุรการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช


วันพุธที่ 21 พฤษภาคม 2568 นาย ชัยรัตน์ กรรณิการ์ อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช นาย กรกฤตอิชณน์ บุญช่วย รองอธิบดีอัยการ นายสุเวช จอมพงค์ อัยการพิเศษฝ่าย และ ข้าราชการฝ่ายอัยการและข้าราชการฝ่ายธุรการ ร่วมประชุมปรึกษาเพื่อพัฒนางานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ณ ห้องประชุมสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง ชั้น 2




ผู้ตรวจการอัยการ ( ท่านวัฒนา สวัสดิ์ทอง ) พร้อมด้วย ท่านฉัตรชัย ใจดี อธิบดีอัยการภาค 8 และคณะ ลงพื้นที่ตรวจติดตามการปฏิบัติราชการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช 19 กุมภาพันธ์ 2568




วันที่ 27 สิงหาคม 2567 สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมข้าราชการอัยการ และข้าราชการธุรการ ร่วมกิจกรรม วันพระราชทานธงชาติไทย Thai National Flag Day ณ บริเวณหน้าเสาธง อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง


วันที่ 25 กรกฎาคม 2567 นายธิติ คุ้มรักษ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยนายอุดมเกียรติ พูลสวัสดิ์ รองอธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช และนายพิสิทธิ์พล ภูมิศิริสวัสดิ์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ พร้อมด้วยพนักงานอัยการ และข้าราชการฝ่ายธุรการ เข้าร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ณ หอประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง





วันที่ 18 กรกฎาคม 2567 นายธิติ คุ้มรักษ์ อธิบดีอัยการสำนักงานคดีปกครอง พร้อมด้วยนายอุดมเกียรติ พูลสวัสดิ์ รองอธิบดีอัยการ และนายพิสิทธิ์พล ภูมิศิริสวัสดิ์ อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ พร้อมด้วยข้าราชการฝ่ายอัยการ และข้าราชการธุรการ เข้าร่วมจัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 โดยร่วมกันปลูกต้นไม้ จำนวน 400 ต้น เพิ่มพื้นที่สีเขียวลดภาวะโลกร้อน ณ วัดเทพประสิทธิ์ ตำบลแก้วแสน อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช




ผู้ตรวจการอัยการ ( ท่านกอร์ปกุล วินิจนัยภาค ) พร้อมด้วย ท่านฉัตรชัย ใจดี อธิบดีอัยการภาค 8 และคณะ ลงพื้นที่ตรวจติดตามการปฏิบัติราชการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช 31 มกราคม 2567





อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยรองอธิบดีอัยการ อัยการพิเศษฝ่าย ข้าราชการอัยการและธุรการ ร่วมประชุมแนวทาง
การดำเนินการตามตัวชี้วัด และแก้ไขปัญหาของการประเมินประสิทธิภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 ( รอบ 6 เดือนและ 12 เดือน )


สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมข้าราชการอัยการ และธุรการ ร่วมกิจกรรมวันพระราชทานธงชาติไทย วันที่ 28 กันยายน 2566 ณ บริเวณหน้าเสาธง อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง



สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ร่วมพิธีถวายเครื่องราชสักการะและวางพานพุ่ม และพิธีจุดเทียนถวายพระพรชัยมงคล เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 12 สิงหาคม 2566 ณ สนามหน้าเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช



สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ร่วมพิธีถวายเครื่องราชสักการะและวางพานพุ่ม และพิธีจุดเทียนถวายพระพรชัยมงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2566 ณ สนามหน้าเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช


สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณเพื่อเป็นข้าราชการที่ดีและพลังของแผ่นดิน เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2566 26 มิถุนายน 2566 ณ ห้องประชุมชั้น 5 สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง



ข่าวประชาสัมพันธ์

เมื่อวันพฤหัสบดี ที่ 1 ตุลาคม 2569 ข้าราชการฝ่ายอัยการและบุคลากร สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช สำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง และสำนักงานอัยการคดีศาลแขวงทุ่งสง ร่วมให้การต้อนรับ อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร
เนื่องในโอกาสเดินทางมาดำรงตำแหน่งใหม่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๗๐ ประกอบด้วย
1. นางมาเรียม พรรณพงาพันธุ์ อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
2. นายไพศาล โยธารักษ์ รองอธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
3. นายนิมนรัตน์ จันทษี อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑
4. นายสุเวช จอมพงศ์ อัยการอาวุโส
5. นางสาวมาลัยลักษณ์ จันทร์พิทักษ์ ผู้อำนวยการสำนักอำนวยการ
เริ่มด้วยการนำคณะผู้บริหารเข้าถวายสักการะสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำหน่วยงาน ประกอบด้วยการกราบไหว้ศาลพระพรหม ศาลพระภูมิ และเจ้าที่เจ้าทาง เพื่อความเป็นสิริมงคล เสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติราชการ จากนั้น คณะข้าราชการอัยการ บุคลากร และตัวแทนจากสำนักงานอัยการต่าง ๆ ได้ร่วมเข้ามอบพวงมาลัยและช่อดอกไม้ เพื่อแสดงความยินดีพร้อมให้การต้อนรับอย่างสมเกียรติ ท่ามกลางบรรยากาศที่เต็มไปด้วยความอบอุ่น ชื่นมื่น และเป็นกันเอง ทั้งนี้ คณะผู้บริหารและข้าราชการอัยการของสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ร่วมพบปะแนะนำตัวและพูดคุยแลกเปลี่ยนแนวทางการทำงานร่วมกับบุคลากร”
เกี่ยวกับสำนักงาน
ประวัติความเป็นมาของ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช เปิดทำการเมื่อวันที่ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๖ เป็นส่วนราชการในสำนักงานอัยการสูงสุด การจัดการและการแบ่งส่วนราชการของสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช โดยคำสั่งสำนักงานอัยการสูงสุดที่ ๓๒๙/๒๕๔๔ เรื่อง การจัดระเบียบบริหารราชการและการแบ่งส่วนราชการ (ฉบับที่ ๖) สั่ง ณ วันที่ ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ และตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานอัยการสูงสุด พ.ศ. ๒๕๔๖ ข้อ ๒ (๓๕) แบ่งส่วนราชการสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราชเป็น ๒ ฝ่ายคือฝ่ายกิจการทั่วไปและสำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑-๒ ข้อ ๓ (๓๕) ให้สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช มีอำนาจหน้าที่
(ก) รับผิดชอบการดำเนินคดีทั้งปวงที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของพนักงานอัยการหรือสำนักงานอัยการสูงสุด ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองนครศรีธรรมราช
(ข) ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้รับมอบหมาย
อำนาจหน้าที่
อำนาจหน้าที่ของสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
อธิบดีอัยการฝ่ายคดีปกครองเป็นหัวหน้าสำนักงานและเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการในสังกัดและรับผิดชอบบริหารราชการสำนักงาน ทำหน้าที่เป็นกรรมการของคณะกรรมการบริหารราชการแบบบูรณาการของสำนักงานอัยการเขต ๘
รองอธิบดีอัยการฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑ นาย เป็นผู้ช่วยในการบริหารราชการ
อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช เป็นหัวหน้าสำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช
เจ้าหน้าที่บริหารงานทั่วไปทำหน้าที่หัวหน้าฝ่ายกิจการทั่วไป และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลและบังคับบัญชาของอัยการสูงสุด
สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราชมีอำนาจหน้าที่
(ก) รับผิดชอบการดำเนินคดีทั้งปวงที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของพนักงานอัยการ
หรือสำนักงานอัยการสูงสุด ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองนครศรีธรรมราช
กล่าวคือ มีเขตอำนาจตลอดท้องที่ จังหวัดสุราษฏร์ธานี จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดชุมพร
(ข) ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้รับมอบหมาย
ส่วนราชการในสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
สำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑-๒
๑. รับผิดชอบงานสำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช ตามที่สำนักงานอัยการสูงสุดกำหนด
๒. ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้รับมอบหมาย
ฝ่ายกิจการทั่วไป
๑. รับผิดชอบงานธุรการ งานสารบบคดี งานบริหารงานบุคคล งานเลขานุการ งานการเงิน
และบัญชีและงานที่เกี่ยวข้องกับอาคารสถานที่ พัสดุและยานพาหนะของสำนักงาน
คดีปกครองนครศรีธรรมราช
๒. ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องที่ได้รับมอบหมาย
วิสัยทัศน์ (Vision)
“เป็นองค์กรแห่งความยุติธรรมของสังคมเพื่อความมั่นคงของชาติและความผาสุกของประชาชน”
พันธกิจ (Missions)
- อำนวยความยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส พึ่งพิงได้บนพื้นฐานของความเสมอภาค
- รักษาผลประโยชน์ของรัฐ เพื่อประโยชน์สาธารณะและการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
- รับรู้ ดูแล แก้ปัญหาในการคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพ และเป็นที่พึ่งของประชาชนในด้านกฎหมาย
- พัฒนาศักยภาพองค์กรให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลกบนฐานความเชี่ยวชาญ
ค่านิยมร่วม “PUBLIC”
- P : People First ประชาชนมาที่หนึ่ง
- U : Uprightness เป็นที่พึ่งความยุติธรรม
- B : Betterment คิดและทำเพื่อพัฒนา
- L : Lawfulness รักษากฎหมายด้วยเหตุผล
- I : Integrity ประพฤติตนซื่อสัตย์และโปร่งใส
- C : Collaboration ร่วมมือร่วมใจสู่เป้าหมาย
โครงสร้าง (Structure)


นโยบายการบริหารงานของอัยการสูงสุด
ข้าราชการอัยการ

นางมาเรียม พรรณพงาพันธุ์
อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช

นายไพศาล โยธารักษ์
รองอธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
สำนักงานคดีอัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช 1

นายนิมนรัตน์ จันทษี
อัยการพิเศษฝ่ายคดีปกครองนครศรีธรรมราช ๑

นายไอศูรย์ ทองประดับ
อัยการผู้เชี่ยวชาญพิเศษ

นายนิรุตติ ศิลปรัสมี
อัยการอาวุโส

นายสุเวช จอมพงศ์
อัยการอาวุโส

นายพิทยา วีระพงศ์
อัยการอาวุโส
ข้าราชการธุรการ

นางสาวมาลัยลักษณ์ จันทร์พิทักษ์
ผู้อำนวยการสำนักอำนวยการ

นายกรชัยเชษฐ์ คมน์ชญานนท์
นิติกรชำนาญการพิเศษ

นางสำอาง ทองสกุล
เจ้าพนักงานคดีชำนาญการพิเศษ

นางศิริผกา สินดำ
เจ้าพนักงานคดีชำนาญการพิเศษ

–ว่าง–
เจ้าพนักงานคดีปฏิบัติการ

นางสาวพัธธนันท์ จรัญสวัสดิ์
นิติกรชำนาญการ

นายทิวากร ชอบทำกิจ
นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ

นายกฤตธีร์ พาลเสือ
นิติกรชำนาญการ

นางกาญจนา กลิ่นนวล
นักจัดการงานทั่วไปปฏิบัติการ

นางสาวอภิญญา แสงสุริยัน
เจ้าพนักงานธุรการชำนาญงาน

นายกิตติศักดิ์ จีนสีคง
นิติกรปฎิบัติการ

นายศุภณัฐ อินนุพัฒน์
เจ้าพนักงานคดีปฏิบัติการ

นางสาวดุสิตา รัตนกุล
นักจัดการงานทั่วไปปฏิบัติการ

นายกฤษณ์ เส้งสุย
นิติกรปฎิบัติการ

นางสาววจิรา เจี้ยงยี่
เจ้าพนักงานธุรการปฏิบัติงาน

นายธีรพล สุวรรณชาตรี
พนักงานเครื่องคอมพิวเตอร์

นายวรากร สรรพกิจผล
พนักงานขับรถ


กระบวนงานคดีปกครอง
สถิติคดี
เอกสารดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มรับสำนวนว่าต่าง ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มรับสำนวนแก้ต่าง ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำฟ้อง ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มใบมอบฉันทะ/ใบมอบอำนาจ แก้ต่าง ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มใบมอบฉันทะ/ใบมอบอำนาจ ว่าต่าง ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำร้อง/คำขอ ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำให้การ ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำคัดค้านคำให้การ ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำให้การเพิ่มเติม ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำอุทธรณ์ ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำแก้อุทธรณ์ ดาวน์โหลด
- แบบฟอร์มคำร้องขอรับเงินค่าธรรมเนียมศาลคืน ดาวน์โหลด
- ตัวอย่างคำขอขยายระยะเวลายื่นคำให้การ ดาวน์โหลด
- ตัวอย่างคำขอขยายระยะเวลายื่นคำคัดค้านคำให้การ ดาวน์โหลด
- ตัวอย่างคำขอขยายระยะเวลายื่นคำคัดค้านคำให้การเพิ่มเติม ดาวน์โหลด
- ตัวอย่างคำขอผัดส่งเอกสาร ดาวน์โหลด
- ตัวอย่างคำขอผัดส่งค่าธรรมเนียมศาล ดาวน์โหลด
- ตัวอย่างใบมอบฉันทะ/ใบมอบอำนาจ แก้ต่าง ดาวน์โหลด
- ระเบียบสำนักงานอัยการสูงสุดว่าด้วยการดำเนินคดีปกครองของพนักงานอัยการ พ.ศ.2560 ดาวน์โหลด
- ระเบียบสำนักงานอัยการสูงสุดว่าด้วยการดำเนินคดีปกครองของพนักงานอัยการ พ.ศ.2560 ดาวน์โหลด
ติดต่อหน่วยงาน
สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช
ตั้งอยู่ที่ ชั้น 4 อาคารสำนักงานอัยการจังหวัดทุ่งสง
เลขที่ 264 หมู่ที่ 2 ถนนนคร – ทุ่งสง ตำบลถ้ำใหญ่
อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช 80110
โทรศัพท์ 0-7577-3140 ต่อ 404 , 406 , 417
โทรสาร 0-7577-3140 ต่อ 412
Email address : nakhonsi-admin@ago.go.th





















