สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช

การส่งเรื่องสำนวนคดีปกครอง
     การส่งเรื่องหรือสำนวนคดีปกครองให้แก่สำนักงานคดีปกครองที่อยู่ในเขตอำนาจ เพื่อขอให้สำนักงานคดีปกครองเป็นผู้รับมอบอำนาจดำเนินคดีนั้นให้ดำเนินการ ดังนี้
     ๑. หน่วยงานที่ส่งเรื่องจัดเจ้าหน้าที่นำส่งสำนวนคดีด้วยตนเอง
     ๒. การส่งโดยวิธีอื่นหรือโดยไปรษณีย์
            ให้มีหนังสือส่งเรื่องถึง “อธิบดีอัยการ สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช” สำนักงานคดีปกครองนครศรีธรรมราช เลขที่ ๒๖๔ ชั้น ๔ ถนนนคร-ทุ่งสง ตำบลถ้ำใหญ่  อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ๘๐๑๑๐

ผู้มีอำนาจในการขอให้พนักงานอัยการดำเนินคดีแทน
     ๑. กรณีที่ตัวความเป็นส่วนราชการ ผู้ที่จะติดต่อขอให้สำนักงานคดีปกครองดำเนินคดีต้องเป็นส่วนราชการที่เป็นนิติบุคคล ผู้ที่ลงนามในหนังสือติดต่อต้องเป็นหัวหน้าส่วนราชการที่เป็นนิติบุคคล เช่น กระทรวง ได้แก่ ปลัดกระทรวง เป็นต้น
     ๒. กรณีตัวความเป็นราชการส่วนภูมิภาค ผู้ที่จะติดต่อขอให้สำนักงานคดีปกครองดำเนินคดีและผู้ที่ลงนามในหนังสือติดต่อต้องเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด
     ๓. กรณีที่เป็นรัฐวิสาหกิจที่อยู่ในอำนาจรับดำเนินคดีของสำนักงานอัยการสูงสุด หรือองค์การมหาชน ผู้ที่จะติดต่อขอให้สำนักงานคดีปกครองดำเนินคดีและผู้ที่ลงนามในหนังสือติดต่อต้องเป็นผู้แทนของหน่วยงานดังกล่าว
     ๔. กรณีที่เจ้าพนักงานของรัฐถูกฟ้อง เจ้าพนักงานของรัฐต้องเสนอเรื่องตามลำดับชั้นจนถึงส่วนราชการที่บังคับบัญชาของผู้ถูกฟ้องคดี ผู้ที่มีอำนาจลงนามในหนังสือต้องเป็นหัวหน้าส่วนราชการนั้น ๆ เช่น ผู้อำนวยการสำนักการคลังกรุงเทพมหานครถูกฟ้องคดี ผู้ที่มีอำนาจลงนามในหนังสือต้องเป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นต้น

ประเภทคดีและการเตรียมการเพื่อส่งเรื่องให้พนักงานอัยการ

    คดีปกครองที่อาจส่งสำนวนหรือเรื่องให้สำนักงานคดีปกครองดำเนินการ อาจแบ่งได้ดังนี้
    ๑. กรณีขอให้ฟ้องคดีหรือสำนวนว่าต่าง
    ๒. กรณีขอให้ยื่นคำให้การหรือฟ้องแย้ง
    ๓. กรณีขอให้คัดค้านการขอทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งการขอบรรเทาทุกข์ชั่วคราวหรือการขอให้คุ้มครองประโยชน์ในระหว่างการพิจารณาคดีเพื่อบังคับตามคำพิพากษาและการไต่สวนคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลของคู่กรณีอีกฝ่าย
    ๔. กรณีการขอบังคับหรือเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ

กรณีขอให้ฟ้องคดีหรือสำนวนว่าต่าง

     สำนวนคดีว่าต่าง  หมายถึง สำนวนคดีที่เป็นข้อพิพาททางปกครองที่หน่วยงานของรัฐเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายและประสงค์จะฟ้อง ให้ศาลมีคำสั่งหรือคำพิพากษา บังคับให้คู่กรณีที่เป็นเอกชนต้องชำระเงิน หรือกระทำการ หรืองดเว้นกระทำการ โดยขอให้ยื่นคำฟ้องหรือคำร้องต่อศาลปกครอง

การเตรียมการของตัวความ  มีดังนี้

    ๑. หน่วยงานตัวความต้องจัดทำสรุปข้อเท็จจริงแสดงความเป็นมาของคดี เริ่มต้นจากฐานะทางกฎหมายของหน่วยงานตัวความ ฐานะทางกฎหมายของผู้ถูกฟ้องคดี ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานตัวความกับผู้ถูกฟ้องคดี ข้อโต้แย้งสิทธิที่เกิดขึ้น หน่วยงานตัวความได้ดำเนินการทวงถามให้เป็นไปตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด และหรือสัญญากำหนดแล้วหรือไม่ ประการใดหรือได้แจ้งสงวนสิทธิการเรียกเงินค่าปรับและบอกเลิกสัญญาแล้วหรือไม่ประการใด ผู้ถูกฟ้องคดีละเลยไม่ชำระหนี้หรือไม่อย่างไร ความประสงค์ของหน่วยงานตัวความที่จะเรียกร้องจากผู้ถูกฟ้องคดี พร้อมสำเนาเอกสารที่เกี่ยวข้องให้สัมพันธ์กับข้อเท็จจริงดังกล่าวตามลำดับเหตุการณ์ของเรื่อง  โดยหน่วยงานตัวความต้องรับรองความถูกต้องของสำเนาเอกสารทุกแผ่นทุกหน้า และให้ผู้ประสานงานคดีนำมาส่งหากไม่ถูกต้องครบถ้วนจะได้แนะนำให้ดำเนินการต่อไป

     ทั้งนี้ ในบันทึกสรุปข้อเท็จจริงข้างต้น ต้องจัดให้มีการลงนามท้ายบันทึกสรุปข้อเท็จจริงโดยผู้แทนของหน่วยงานที่ส่งเรื่องหรือหัวหน้าหน่วยงานที่รับผิดชอบ

     ๒. หน่วยงานของตัวความต้องชี้แจงข้อเท็จจริงในประเด็นที่เกี่ยวกับวันครบกำหนดระยะเวลาการฟ้องคดีของข้อพิพาทตามความในมาตรา ๕๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ในวันใด พร้อมเหตุผลว่าคดีดังกล่าวครบระยะเวลาการฟ้องคดีในวันดังกล่าวเพราะเหตุใดมาในหนังสือนำส่งเรื่องเพื่อดำเนินคดี

     ทั้งนี้ ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วนมาก ที่ นร ๐๕๐๕/ว ๑๘๔ ลงวันที่ ๑๔ ธันวาคม ๒๕๔๙ และมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการดำเนินคดีอาญาคดีแพ่งและคดีปกครอง การส่งเรื่องไปยังสำนักงานคดีปกครองเพื่อดำเนินคดีนั้นให้หน่วยงานตัวความเร่งรัด รวบรวมข้อเท็จจริงพร้อมพยานหลักฐานให้ครบถ้วน และส่งไปยังสำนักงานคดีปกครองก่อนครบกำหนดระยะเวลาการฟ้องคดีไม่น้อยกว่า ๓ เดือน ตามความในมาตรา ๕๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครอง และวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒

     ดังนั้น ในหนังสือนำส่งเรื่องหรือสำนวนคดีขอให้ระบุวันที่จะครบกำหนดเวลาการฟ้องคดีในวันใด พร้อมเหตุผลว่าคดีดังกล่าวครบระยะเวลาการฟ้องคดีในวันดังกล่าวเพราะเหตุใด นอกจากนี้ในกรณีมีการขยายเวลาการยื่นคำให้การ กรณีเป็นผู้ถูกฟ้องคดีก่อนส่งเรื่องขอให้ระบุการยื่นขยายเวลายื่นคำให้การและวันที่ศาลอนุญาตให้ขยายมาในหนังสือนำส่งเรื่องเพื่อดำเนินคดีด้วย

     ๓. การปิดอากรแสตมป์เอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น สัญญา หากต้องปิดอากรแสตมป์ตามที่กฎหมายกำหนดให้ปิดอากรแสตมป์ให้ครบถ้วนตามกฎหมายและขีดฆ่าอากรแสตมป์ให้ครบถ้วนก่อนคัดถ่ายสำเนามาเพื่อประกอบการพิจารณาเพราะหนังสือสัญญาที่ต้องปิดอากรแสตมป์หากฝ่าฝืนไม่ปิดอากรแสตมป์ให้ถูกต้องไม่อาจใช้เป็นเอกสารหลักฐานในการดำเนินคดีได้

     ๔. เอกสารแสดงฐานะของผู้ถูกฟ้องคดี
         ๑. การขอให้ฟ้องคดีต่อบุคคลธรรมดาหน่วยงานตัวความต้องดำเนินขอการคัดสำเนาและขอรับรองรายการทะเบียนราษฎรไปประกอบการพิจารณา
         ๒. กรณีนิติบุคคล หน่วยงานตัวความต้องส่งหนังสือรับรองการจดทะเบียนของนิติบุคคลฉบับปัจจุบันที่คัดถ่ายมาไม่เกิน ๑ เดือน ในขณะที่ส่งเรื่องเพื่อพิจารณาถึงฐานะของนิติบุคคลว่าถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแล้วหรือไม่ประการใด กรณีที่นิติบุคคลที่จะถูกดำเนินคดีถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแล้วหน่วยงานตัวความต้องไปดำเนินการยกฐานะของนิติบุคคลที่ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนดังกล่าวกลับคืนสู่ทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทให้แล้วเสร็จก่อนที่จะส่งเรื่องมาเพื่อดำเนินคดี มิฉะนั้นไม่อาจฟ้องคดีได้เพราะถือว่านิติบุคคลนั้นสิ้นสภาพบุคคลแล้ว
         ๓. การตรวจสอบสถานภาพการล้มละลายของผู้ถูกฟ้องคดี การขอตรวจสอบสถานภาพการล้มละลายของผู้ถูกฟ้องคดีเป็นข้อที่ไม่ควรละเลย โดยเฉพาะกรณีที่ไม่ได้ติดต่อกับนิติบุคคลผู้ประสงค์จะฟ้องคดีเพราะหากผู้นั้นตกเป็นบุคคลล้มละลายก็ไม่อาจฟ้องคดีได้ต้องดำเนินการขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แทน ซึ่งมีกำหนดเวลาเพียง ๒ เดือนนับแต่วันโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด
        ๔. ใบมอบอำนาจให้ดำเนินคดี การมอบอำนาจให้ดำเนินคดีแทน กรณีที่ผู้ลงนามในใบมอบอำนาจมิใช่ผู้แทนของนิติบุคคลต้องแนบคำสั่งมอบอำนาจของผู้แทนนิติบุคคลหรือคำสั่งแต่งตั้งการดำรงตำแหน่งของผู้มอบอำนาจ หลักฐานบัตรประจำตัวของผู้แทนนิติบุคคลหรือผู้มอบอำนาจ อย่างน้อยจำนวนละ ๒ ชุด
        ๕. การคำนวณจำนวนค่าเสียหาย ในกรณีที่พนักงานอัยการเจ้าของสำนวนเห็นว่าพยานหลักฐานที่รวบรวมมาข้างต้นเพียงพอแก่การดำเนินคดีแล้วหากเป็นกรณีที่ต้องคำนวณค่าเสียหายพร้อมทั้งดอกเบี้ยตามสัญญาและดอกเบี้ยฐานผิดนัดตามกฎหมายพนักงานอัยการจะได้มีหนังสือแจ้งให้ตัวความคำนวณดอกเบี้ยให้ถูกต้องสอดคล้องตามสัญญา และหรือเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดจนถึงกำหนดวันที่จะฟ้องคดี ให้หน่วยงานคำนวณค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยจนถึงวันที่พนักงานอัยการได้แจ้งกำหนดวันที่จะยื่นฟ้อง
       เมื่อพนักงานอัยการเจ้าของสำนวนเห็นว่า คดีดังกล่าวมีหลักฐานเพียงพอที่จะดำเนินการฟ้องร้องและได้กำหนดวันที่จะฟ้องร้องดำเนินคดีแล้ว พนักงานอัยการเจ้าของสำนวนจะได้ประมาณการค่าธรรมเนียมศาลที่ต้องชำระ และมีหนังสือแจ้งให้ตัวความเตรียมเงินค่าธรรมเนียมศาลที่ต้องชำระ และมีหนังสือแจ้งให้ตัวความเตรียมเงินค่าธรรมเนียมไปชำระยังศาลปกครอง โดยหน่วยงานตัวความอาจชำระเป็นเงินสดหรือเช็คธนาคาร ให้สั่งจ่ายในนาม “เงินค่าธรรมเนียมและเงินค่าปรับของสำนักงานศาลปกครอง….” หากเป็นศาลปกครองกลางให้สั่งจ่ายในนาม “เงินค่าธรรมเนียมและเงินค่าปรับของสำนักงานศาลปกครองกลาง” เป็นต้น ทั้งนี้ เอกสารและหลักฐานทีไ่ด้จัดส่งให้พนักงานอัยการหน่วยงานตัวความควรจัดทำสำเนาเอกสารเก็บไว้ที่ตัวความ จำนวน ๑ ชุด เพื่อประโยชน์ในการทำความเห็นในชั้นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดต่อไป

       อนึ่ง สำหรับในกรณีหน่วยงานราชการส่งเรื่องเพื่อให้ดำเนินคดีกับหน่วยงานราชการด้วยกันให้ปฏิบัติตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วนมาก ที่ นร ๐๕๐๕/ว ๑๘๔ ลงวันที่ ๑๔ ธันวาคม ๒๕๔๙ และมติคณะรัฐมนตรีว่าด้วยการยุติข้อพิพาทระหว่างส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐและรัฐวิสาหกิจ

กรณีขอให้ยื่นคำให้การหรือฟ้องแย้ง

     กรณียื่่นคำให้การหรือสำนวนแก้ต้าง 
         สำนวนคดีหรือเรื่องแก้ต่าง  หมายถึง  สำนวนคดีที่หน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ถูกฟ้องคดีเป็นผู้ถูกฟ้องคดีต่อศาลปกครองและศาลปกครองได้รับไว้พิจารณาโดยมีหมายเรียกและคำสั่งให้ยื่นคำให้การแก้คดีหน่วยงานของรัฐต้องเตรียมการก่อนส่งเรื่องมาเพื่อดำเนินการ ดังต่อไปนี้
        ๑. ให้ตรวจสอบหมายแจ้งคำสั่งศาลที่เรียกให้จัดทำคำให้การว่าคดีดังกล่าวจะครบกำหนดยื่นคำให้การเมื่อใด ในกรณีที่หน่วยงานตัวความได้ยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลายื่นคำให้การให้หน่วยงานตัวความติดตามผลคำสั่งของศาลและแจ้งผลคำสั่งของศาลให้ปรากฏข้อเท็จจริงดังกล่าวในหนังสือนำส่งเรื่องไปยังสำนักงานคดีปกครอง
        ๒. ให้ชี้แจงข้อเท็จจริงพร้อมเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อจัดทำคำให้การ โดยมีประเด็นหักล้างประเด็นตามคำฟ้อง พร้อมพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง และหน่วยงานตัวความต้องรับรองความถูกต้องของสำเนาเอกสารทุกแผ่นทุกหน้า
        อนึ่ง ในกรณีที่หน่วยงานตัวความพิจารณาแล้วเห็นว่า คดีที่ตนถูกฟ้องนั้นไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครองและประสงค์จะโต้แย้งอำนาจการพิจารณาว่าคดีไม่อยู่ในอำนาจการพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ให้แจ้งความประสงค์พร้อมเหตุผลให้ปรากฏในหนังสือนำส่งเรื่องเพื่อดำเนินคดี
        ทั้งนี้ ในบันทึกสรุปข้อเท็จจริงข้างต้นต้องจัดให้มีการลงนามท้ายบันทึกสรุปข้อเท็จจริงโดยผู้แทนของหน่วยงานหรือหัวหน้าหน่วยงานที่รับผิดชอบ
       ๓. จัดให้มีใบมอบอำนาจให้ดำเนินคดี คำสั่งมอบอำนาจ หรือคำสั่งแต่งตั้งกรรมการดำรงตำแหน่งของผู้มอบอำนาจ หลักฐานบัตรประจำตัวของผู้แทนหรือผู้มอบอำนาจอย่างน้อย จำนวน ๒ ชุด โดยให้ผู้ประสานงานคดีนำมาส่ง

       การมอบอำนาจในการตั้งพนักงานอัยการเป็นผู้ดำเนินคดีแทนนั้น มีข้อสังเกตว่ากรณีเป็นการมอบอำนาจเป็นการทั่วไปให้ทำการแทนผู้แทนนิติบุคคล การมอบอำนาจนั้นต้องระบุถึงการมอบอำนาจให้พนักงานอัยการดำเนินคดีแทนไว้ให้ชัดเจนด้วย เพราะบางหน่วยงานได้กำหนดไว้ในกฎหมายของหน่วยงานห้ามมิให้ผู้รับมอบอำนาจทั่วไปทำการมอบอำนาจช่วงต่อไปอีกทำให้ไม่สามารถลงนามในใบมอบอำนาจให้พนักงานอัยการดำเนินคดีแทนได้ เพราะเป็นการมอบอำนาจช่วง
        การมอบอำนาจให้ดำเนินคดีแทน กรณีเป็นการแก้ต่างแทนคณะกรรมการซึ่งถือเป็นคณะบุคคลการมอบอำนาจให้คณะกรรมการทุกคนลงนามในใบมอบอำนาจพร้อมแนบสำเนาบัตรประจำตัวของกรรมการทุกคนมาด้วยหรืออาจมีมติของที่ประชุมคณะกรรมการมอบอำนาจให้ประธานคณะกรรมการเป็นผู้รับมอบอำนาจแทนกรรมการทุกคน พร้อมกับแนบรายงานการประชุมคณะกรรมการที่ปรากฏมติดังกล่าวมาด้วย
       ในกรณีที่หน่วยงานของตัวความไม่ได้รับการยกเว้นในเรื่องอากรแสตมป์ หน่วยงานตัวความต้องจัดเตรียมอากรแสตมป์ให้ครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด อนึ่ง การส่งสำนวนขอให้แก้ต่างนั้น หน่วยงานตัวความต้องส่งสำนวนขอให้แก้ต่างไปยังสำนักงานคดีปกครอง โดยมีกำหนดระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๑๐ วันทำการ ก่อนครบกำหนดระยะเวลายื่นคำให้การตามหมายแจ้งคำสั่งศาล

     กรณีฟ้องแย้ง

       คำฟ้องแย้ง  หมายถึง กรณีที่ผู้ถูกฟ้องคดีมีสิทธิเรียกร้องที่จะบังคับเอากับผู้ฟ้องคดี ที่อาจยื่นเป็นคำฟ้องต่อผู้ฟ้องคดีได้ตามนัยแห่งระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓ ข้อ ๔๕ “ผู้ถูกฟ้องคดีจะฟ้องแย้งมาในคำให้การก็ได้ คำฟ้องแย้งนั้นให้ถือเสมือนเป็นคำฟ้องใหม่” เช่นนี้ ผู้ถูกฟ้องคดีอาจยื่นคำฟ้องเพื่อบังคับ ตามสิทธิเรียกร้องที่มีต่อผู้ฟ้องคดีเข้ามาในคดีที่ถูกฟ้องได้โดยไม่ต้องแยกไปฟ้องเป็นคดีต่างหากหลักเกณฑ์สำคัญของการฟ้องแย้ง คือ

      ๑. ฟ้องแย้งต้องเกี่ยวกับฟ้องเดิมพอที่จะรวมการพิจารณาตัดสินชี้ขาดเข้าด้วยกันได้ ตามนัยแห่งระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓ ข้อ ๔๕ วรรคสอง
      ในกรณีที่คำฟ้องแย้งนั้นเป็นเรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิม ให้ตุลาการเจ้าของสำนวนสั่งไม่รับคำฟ้องแย้ง คำสั่งดังกล่าวให้เป็นที่สุด กล่าวคือ

      ๑.๑ ต้องเป็นเรื่่องที่จำเลยฟ้องขอให้บังคับต่อโจทก์จะขอให้บังคับจำเลยด้วยกันไม่ได้ หรือจำเลยจะฟ้องแย้งบังคับบุคคลภายนอกไม่ได้ เช่นฟ้องแย้งขอให้บังคับเจ้าพนักงานที่ดินแก้ไขรูปแผนที่และเนื้อที่ดินของโจทก์และจำเลยให้ตรงกับความจริง เป็นฟ้องแย้งที่กระทบกระเทือนสิทธิของเจ้าพนักงานที่ดินซึ่งเป็นบุคคลภายนอก มิใช่ฟ้องแย้งโจทก์ซึ่งเป็นคู่ความในคดี จึงเป็นเรื่องอื่นไม่เกี่ยวกับคำฟ้องเดิม (คำพิพากษาฎีกาที่ ๕๕๗๘/๒๕๔๙)

       ๑.๒ ผู้มีสิทธิฟ้องแย้งต้องอยู่ในฐานะจำเลย รวมถึงกรณีผู้ร้องสอดที่ถูกเรียกเข้ามาเป็นจำเลยร่วมหรือเข้ามาเป็นคู่ความฝ่ายที่สามด้วย (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๖๓/๒๕๐๗ ประชุมใหญ่) แต่เมื่อเป็นจำเลยร่วมกับจำเลยจึงต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่มีอยู่แก่จำเลยซึ่งเป็นคู่ความฝ่ายที่ตนเข้าร่วม เมื่อจำเลยให้การโดยมิได้ฟ้องแย้งจำเลยร่วมทั้งห้าจึงไม่อาจใช้สิทธิฟ้องแย้งโจทก์ได้

       ๑.๓ ฟ้องแย้งต้องไม่เป็นฟ้องแย้งที่มีเงื่อนไขหรืออาศัยสิทธิของบุคคลภายนอกมาฟ้องแย้ง

       คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๘๙๗-๑๘๙๙/๒๕๕๗ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า ที่ดินพิพาทอยู่ในเขตโฉนดที่ดินของบิดาของจำเลย เมื่อบิดาจำเลยยังมีชีวิตอยู่การครอบครองของจำเลยจึงเป็นการครอบครองแทนบิดาจำเลย ดังนั้น ที่ศาลอุทธรณ์ภาค ๑ วินิจฉัยว่า การที่โจทก์ทั้งสี่โต้แย้งว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์ทั้งสี่เป็นการโต้แย้งสิทธิของบิดาจำเลย ไม่ได้โต้แย้งสิทธิของจำเลย จำเลยไม่มีอำนาจฟ้องแย้งจึงชอบแล้ว

       คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๙๓๒/๒๕๔๙ โจทก์ฟ้องจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาเช่าซื้อ จำเลยที่ ๒ ตามสัญญาค้ำประกัน จำเลยที่ ๒ ฟ้องแย้งอ้างว่าชำระค่าเช่าซื้อครบถ้วนแล้ว เมื่อจำเลยที่ ๑ ถึงแก่ความตาย โจทก์ต้องจดทะเบียนใส่ชื่อทายาทของจำเลยที่ ๑ เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์รถยนต์ที่เช่าซื้อเป็นการกล่าวอ้างว่า โจทก์โต้แย้งสิทธิของจำเลยที่ ๑ หาใช่โต้แย้งสิทธิของจำเลยที่ ๒ ไม่ จำเลยที่ ๒ ไม่มีอำนาจฟ้องแย้ง ฟ้องแย้งของจำเลยที่ ๒ จึงไม่เกี่ยวข้องกับฟ้องเดิมไม่อาจพิจารณารวมไปกับคำฟ้องเดิมได้

       ๑.๔ ฟ้องแย้งต้องไม่อ้างเหตุขัดกับคำให้การ เช่น

       คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๖๔๘/๒๕๔๑ จำเลยให้การว่า สัญญาซื้อขายที่โจทก์นำมาฟ้องตกเป็นโมฆะ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยให้ปฏิบัติตามสัญญาได้การที่จำเลยฟ้องแย้งขอให้บังคับโจทก์ชำระเงินตามสัญญาดังกล่าวจึงขัดกับคำให้การของจำเลย และหากจำเลยชนะคดีก็ไม่อาจบังคับตามคำขอได้ ถือได้ว่าฟ้องแย้งดังกล่าวไม่เกี่ยวกับฟ้องเดิม ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาคดีแพ่ง มาตรา ๑๗๗ วรรคสาม

       ๑.๕ คำฟ้องแย้งต้องเกี่ยวกับฟ้องเดิม หรือเป็นผลสืบเนื่องจากข้อตกลงเดิมที่โจทก์ฟ้อง

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๕๑๘๒/๒๕๔๖ โจทก์ฟ้องว่า จำเลยปลูกสร้างโรงเรือนและรั้วคอนกรีตรุกล้ำเข้าไปในที่ดินของโจทก์โดยไม่มีสิทธิและไม่สุจริต ขอให้รื้อถอนรั้วคอนกรีตและอาคารที่รุกล้ำ จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยปลูกสร้างอาคารและรั้วคอนกรีตโดยสุจริต ขอให้โจทก์จดทะเบียนโอนขายส่วนที่รุกล้ำหรือจดทะเบียนภาระจำยอม ดังนี้ ประเด็นข้อพิพาทมีว่า จำเลยปลูกสร้างอาคารและรั้วคอนกรีตรุกล้ำไปในที่ดินของโจทก์โดยสุจริตหรือไม่ หากฟังได้ว่าจำเลยกระทำโดยสุจริตและรั้วคอนกรีตติดตรึงเป็นส่วนหนึ่งของอาคารโรงเรือน จำเลยก็มีสิทธิตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๑๒ ไม่ต้องรื้อถอนโรงเรือนส่วนที่รุกล้ำแต่ต้องใช้ค่าที่ดินให้โจทก์และจดทะเบียนสิทธิเป็นภาระจำยอมได้ตามคำขอบังคับตามฟ้องแย้ง ฟ้องแย้งของจำเลยจึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมโดยตรง ชอบที่จะรับฟ้องแย้งของจำเลยได้พิจารณาพิพากษา

       คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ ๑๔๑/๒๕๕๐ กรณีฟ้องเดิมเป็นการฟ้องเรียกผู้รับจ้างและผู้ค้ำประกันให้ชำระค่าปรับที่เกิดจากการทำงานล่าช้า การที่ผู้รับจ้างฟ้องแย้งขอให้ผู้ว่าจ้างใช้ค่าเสียหายที่เกิดจากการตรวจรับงานล่าช้าและค่าเสียหายจากการที่การก่อสร้างล่าช้าเพราะเหตุอุปสรรคอันเกิดจากความผิดและความบกพร่องของผู้ว่าจ้าง ถือว่าเป็นฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิม

     ๒. ฟ้องแย้งถือเป็นการใช้สิทธิยื่นคำฟ้องประเภทหนึ่งการฟ้องแย้ง จึงต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์การฟ้องคดีเช่นต้องอยู่ภายในระยะเวลาการฟ้องคดีตามความในมาตรา ๕๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ และต้องเสียค่าธรรมเนียมเช่นเดียวกับการฟ้องคดี แต่มีข้อแตกต่างกับการฟ้องคดีทั่วไปที่อาจยื่นคำฟ้องเข้ามาในคำให้การในคดีที่ถูกฟ้องได้โดยระบุว่าเป็นฟ้องแย้ง ภายในเวลาที่ศาลกำหนดให้ยื่นคำให้การ (จะฟ้องแย้งเข้ามาในระยะเวลาการคำให้การยื่่นเพิ่มเติมไม่ได้ หากมีความจำเป็นหรือทราบเหตุที่ต้องฟ้องคดีก็ให้ฟ้องเข้ามาเป็นคดีใหม่)

     ๓. ข้อเท็จจริงที่ใช้ในการจัดทำคำฟ้องแย้งนั้นต้องสอดคล้องกับข้อเท็จจริงที่ใช้ในการทำคำฟ้องตามข้อ ๑ ทั้งนี้ในบันทึกสรุปข้อเท็จจริงข้างต้น ต้องจัดให้มีการลงนามท้ายบันทึกสรุปข้อเท็จจริงโดยผู้แทนของหน่วยงานหรือหัวหน้าหน่วยงานที่รับผิดชอบว่าประสงค์จะให้มีการฟ้องแย้งด้วยเพราะถือเป็นการว่าต่างเข้ามาใหม่เพิ่มเติมจากการขอให้แก้ต่างคดี

     ๔. ข้อควรระวังเมื่อฟ้องแย้งเป็นการฟ้องคดีอย่างหนึ่ง ดังนั้น ต้องดำเนินการฟ้องคดีหรือยื่นฟ้องคดีภายในกำหนดระยะเวลาการฟ้องคดี ตามความในมาตรา ๕๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒

๑.๒ ส่งโดยผู้ว่าราชการจังหวัด หรือกรมเจ้าสังกัด หรือ ผู้กำกับดูแลรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการของหน่วยงานทางปกครอง หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้ถูกฟ้องหรือจะฟ้องคดีนั้นตามระเบียบของทางราชการ

๑.๓ ให้ระบุตัวบุคคลผู้ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ประสานงานคดีกับพนักงานอัยการพร้อมหมายเลขโทรศัพท์ติดต่อ

๑.๔ ในกรณีขอให้ แก้ต่างคดี ให้ส่งเรื่องถึงพนักงานอัยการก่อนวันครบกำหนดยื่นคำให้การตามที่ศาลสั่งไม่น้อยกว่า ๑๐ วัน หากคดีใกล้จะครบระยะเวลาที่ศาลกำหนดให้ยื่นคำให้การ ก่อนส่งเรื่องให้พนักงานอัยการให้ยื่นคำร้องต่อศาลปกครองนครศรีธรรมราช ขอขยายระยะเวลายื่นคำให้การออกไปอีก ๓๐ วัน แล้วรีบแจ้งผลการขอขยายระยะเวลายื่นคำให้การให้พนักงานอัยการทราบโดยด่วน

๑.๕ ในกรณีขอให้ ว่าต่างคดี  ให้ส่งเรื่องถึงพนักงานอัยการก่อนวันครบกำหนดระยะเวลาที่จะต้องยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง ตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.๒๕๔๒ มาตรา ๔๙, ๕๐ หรือ ๕๑ และก่อนจะขาดอายุความไม่น้อยกว่า ๑ เดือน ทั้งนี้เพื่อให้พนักงานอัยการสามารถดำเนินการได้ทันโดยไม่เสียหายต่อคดี

๒. สิ่งที่ต้องส่งไปในเบื้องต้นพร้อมกับหนังสือส่งเรื่อง

๒.๑ ใบมอบอำนาจของผู้ถูกฟ้องคดีในกรณีขอให้แก้ต่าง หรือของผู้ฟ้องคดีในกรณีขอให้ว่าต่าง
(ดาวน์โหลดได้ที่นี่) ลงลายมือชื่อของผู้มอบอำนาจและพยานโดยยังไม่ต้องกรอกข้อความ จำนวน ๒ ฉบับ

๒.๒ สำเนาบัตรประจำตัวของผู้ถูกฟ้องคดีในกรณีขอให้แก้ต่าง หรือของผู้ฟ้องคดีในกรณีขอให้ว่าต่าง ซึ่งรับรองสำเนาถูกต้อง ๒ ชุด

๒.๓ คำสั่งเรียกให้ทำคำให้การและสำเนาคำฟ้องในกรณีขอให้แก้ต่าง

๒.๔ บันทึกคำชี้แจงเบื้องต้น

       ๒.๔.๑ กรณีขอให้แก้ต่าง ให้ทำเป็นบันทึกคำชี้แจงเบื้องต้นของผู้ถูกฟ้องคดี โดยมีรายละเอียดเรื่องราวความเป็นมาเกี่ยวกับเรื่องที่ถูกฟ้องและข้อโต้แย้งตามประเด็นในคำฟ้องและตามประเด็นที่ศาลกำหนดทั้งในข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย และเหตุผลในการปฏิบัติราชการเกี่ยวกับเรื่องที่ถูกกล่าวหาในคำฟ้อง จำนวน ๑ ชุดบันทึกคำชี้แจงตอนใดกล่าวซ้ำถึงชื่อของผู้ฟ้องคดีหรือชื่อของผู้ถูกฟ้องคดี ให้ใช้คำว่า “ผู้ฟ้องคดี” หรือ “ผู้ถูกฟ้องคดี” แล้วแต่กรณีแทน และในกรณีที่ ”ผู้ฟ้องคดี” หรือ “ผู้ถูกฟ้องคดี” มีหลายคนหรือหลายหน่วยงาน ก็ให้ระบุอันดับที่ของผู้ฟ้องคดีหรือผู้ถูกฟ้องคดีที่กล่าวถึงไว้ด้วยกรณีที่ผู้ถูกฟ้องคดีหลายคนหรือหลายหน่วยงานร่วมกันขอให้พนักงานอัยการดำเนินคดีแทน และข้อเท็จจริงที่ชี้แจงในคดีดังกล่าวเกี่ยวพันกันกับผู้ถูกฟ้องคดีหลายคนหรือหลายหน่วยงานนั้น ผู้ถูกฟ้องคดีหลายคนหรือหลายหน่วยงานดังกล่าวอาจร่วมกันทำคำชี้แจงไปในฉบับเดียวกันได้

       ๒.๔.๒ กรณีขอให้ว่าต่าง ให้ทำเป็นบันทึกคำชี้แจงเบื้องต้นของผู้ฟ้องคดีโดยมีรายละเอียดเรื่องราวความเป็นมาเกี่ยวกับเรื่องที่จะฟ้อง ทั้งในข้อเท็จจริงข้อกฎหมายและเหตุผล ในการที่จะใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลปกครอง จำนวน ๑ ชุด กรณีที่ผู้ฟ้องคดีหลายคนหรือหลายหน่วยงานร่วมกันขอให้พนักงานอัยการฟ้องคดีและดำเนินคดีแทน และข้อเท็จจริงที่ชี้แจงในคดีดังกล่าวเกี่ยวพันกันกับผู้ฟ้องคดีหลายคนหรือหลายหน่วยงานนั้น ผู้ฟ้องคดีหลายคนหรือหลายหน่วยงานดังกล่าวอาจร่วมกันทำคำชี้แจงไปในฉบับเดียวกันได้

๒.๕ ต้นฉบับหรือสำเนาเอกสารหลักฐานที่รับรองสำเนาถูกต้องทุกหน้า (ระบุชื่อตำแหน่งเจ้าหน้าที่ผู้รับรองด้วย) วัตถุ หรือข้อมูลที่บันทึกสำหรับเครื่องคอมพิวเตอร์หรือประมวลผลโดยเครื่องคอมพิวเตอร์ หรือข้อมูลที่บันทึกไว้ในหรือได้มาจากสื่ออีเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศประเภทอื่นที่เกี่ยวข้องกับคำชี้แจงใน ๒.๔ ซึ่งกำกับเลขที่เรียงตามลำดับตามคำชี้แจงให้ครบถ้วนถูกต้องตรงกัน

       ๒.๕.๑ กรณีขอให้แก้ต่าง ให้เตรียมสำหรับยื่นต่อศาลจำนวนชุดเท่าที่ระบุในคำสั่งเรียกให้ทำคำให้การ และสำหรับพนักงานอัยการอีก ๑ ชุด

       ๒.๕.๒ กรณีขอให้ว่าต่าง ให้เตรียมสำหรับยื่นต่อศาล ๑ ชุด สำหรับพนักงานอัยการ ๑ ชุด และสำหรับผู้ถูกฟ้องคดีจำนวนชุดเท่ากับจำนวนผู้ถูกฟ้องคดี

๒.๖ ไฟล์เอกสารคำชี้แจงดังกล่าวใน ๒.๔ (ถ้ามี) ขอให้ copy ใส่แผ่น FloppyDisk หรือแผ่น CD ส่งไปด้วยเพื่อความสะดวกรวดเร็วในการจัดพิมพ์

๓. การประสานงานคดีหลังจากส่งเรื่อง

              ให้ผู้ถูกฟ้องคดี ผู้ฟ้องคดี หรือผู้ประสานงานคดี ประสานงานไปยังพนักงานอัยการเจ้าของสำนวนผู้รับผิดชอบภายใน ๕ วัน เพื่อการนัดหมายในการเตรียมการดำเนินคดีให้ผู้ถูกฟ้องคดี ผู้ฟ้องคดี และหรือผู้ประสานงานคดี ติดตามเรื่อง จัดส่งเอกสารหลักฐานไป หรือนำบุคคลผู้เกี่ยวข้องรู้เห็นไปให้พนักงานอัยการเจ้าของสำนวนผู้รับผิดชอบซักถามเป็นพยาน นำพนักงานอัยการไปตรวจสอบสถานที่ บุคคลหรือสิ่งอื่นใด เพื่อประกอบการพิจารณา ตลอดจนอำนวยความสะดวกอื่นๆ ในการดำเนินคดีจนกระทั่งคดีถึงที่สุด

 ๔. ระยะเวลาการฟ้องคดีปกครอง

               ระยะเวลาการฟ้องคดีปกครองในการฟ้องคดีปกครองนั้น มีเงื่อนไขสำคัญประการหนึ่งที่ผู้ฟ้องคดีต้องให้ความสำคัญ เพราะอาจมีผลทำให้ศาลปกครองรับหรือไม่รับคดีนั้น ไว้พิจารณาเงื่อนไขสำคัญดังกล่าวคือ ระยะเวลาในการฟ้องคดีการฟ้องคดีต่อศาลปกครองมีระยะเวลาในการฟ้องคดีที่แตกต่างกันจำแนกตามประเภทคดี ได้ดังนี้คือ

๑. คดีที่พิพาทเกี่ยวกับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐออกกฎ หรือคำสั่ง ทางปกครอง หรือกระทำการอื่นใดโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย เช่นกรณีผู้ฟ้องคดีเห็นว่าเจ้าพนักงานท้องถิ่น ไม่ออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคารโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือกรณีผู้ฟ้องคดีเห็นว่าผู้บังคับบัญชามีคำสั่งลงโทษทางวินัยโดยไม่เป็นธรรม ผู้ฟ้องคดีต้องยื่นฟ้องคดีต่อศาลปกครองภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดี

๒. คดีที่พิพาทเกี่ยวกับหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐละเลยต่อหน้าที่ ตามที่กฎหมายกำหนดให้ ต้องปฏิบัติ หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร เช่น กรณีเจ้าพนักงานท้องถิ่นละเลยต่อหน้าที่ไม่ตรวจตราและออกคำสั่งให้เจ้าของอาคารรื้อถอนอาคารที่ก่อสร้างหรือต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาต ผู้ฟ้องคดีต้องฟ้องภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดี ในกรณีที่ผู้ฟ้องคดีร้องขอต่อหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐปฏิบัติหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่ง แต่หน่วยงานละเลยต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร กรณีเช่นนี้จะเริ่มนับระยะการฟ้องคดีตั้ง แต่วันที่พ้นกำหนด ๙๐ วัน นับแต่วันที่ผู้ฟ้องคดีได้มีหนังสือร้องขอต่อหน่วยงาน หรือหากผู้ฟ้องคดีได้รับหนังสือแจ้งจากหน่วยงานแต่เห็นว่า เป็นคำชี้แจงที่ไม่มีเหตุผลกรณีเช่นนี้จะเริ่มนับระยะเวลาการฟ้องคดีตั้งแต่วันที่ผู้ฟ้องคดีได้รับหนังสือแจง

๓. คดีพิพาทเกี่ยวกับการทำละเมิดหรือความรับผิดอย่างอื่นของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ อันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมายหรือจากกฎ คำสั่ง หรือการละเลยต่อหน้าที่ หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร เช่น การที่เจ้าพนักงานที่ดินออกคำสั่งเพิกถอนการออกโฉนดที่ดินโดยมิชอบ ด้วยกฎหมาย ทำให้ผู้ฟ้องคดีได้รับความเสียหาย และผู้ฟ้องคดีเรียกค่าเสียหายดังกล่าว หรือการฟ้องเรียกค่าทดแทนการเวนคืน หรือการรอนสิทธิจากการวางท่อประปา หรือการตั้ง เสาไฟฟ้า ผู้ฟ้องคดีต้องยื่นฟ้องต่อศาลปกครองภายใน ๑ ปี นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดี แต่ระยะเวลา ๑ ปีนั้น จะต้องไม่เกิน ๑๐ ปี นับแต่มีเหตุแห่งการฟ้องคดี และจะต้องฟ้องภายในระยะเวลา ๑๐ ปีเท่านั้น

๔. คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง เช่น ข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาจ้างเอกชนก่อสร้างถนน สะพาน อาคารเรียน หรือข้อพิพาทเกี่ยวกับการเรียกเก็บค่าสัมปทานตามสัญญาสัมปทานทำไม้ป่าชายเลน เป็นต้น ผู้ฟ้องคดีต้องยื่นฟ้องภายใน ๕ ปี นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดีแต่ระยะเวลา ๕ ปีนั้น จะต้องไม่เกิน ๑๐ ปี นับแต่มีเหตุแห่งการฟ้องคดีและจะต้องฟ้องภายในระยะเวลา ๑๐ ปีเท่านั้น

๕. คดีที่พิพาทเกี่ยวกับการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ เช่นการฟ้องคดีขอเพิกถอนโฉนดที่ดิน ที่ออกทับหนองน้ำสาธารณะ ผู้ฟ้องคดีจะยื่นฟ้องคดีต่อศาลปกครองเมื่อใดก็ได้

๖. คดีที่พิพาทเกี่ยวกับสาธารณะของบุคคล เช่น การฟ้องเกี่ยวกับสัญชาติของบุคคล ผู้ฟ้องคดีจะยื่นฟ้องคดีต่อศาลปกครองเมื่อใดก็ได้

๗. การฟ้องคดีปกครองที่ยื่นฟ้องเมื่อพ้นกำหนดการฟ้องคดีแล้ว ถ้าศาลปกครองเห็นว่า คดีที่ยื่นฟ้องนั้น จะเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมหรือ เป็นเหตุจำเป็นอื่นศาลปกครองอาจรับไว้พิจารณาก็ได้

๘. การยื่นคำร้องขอบังคับตามคำชี้ขาดอนุญาโตตุลาการ ต้องยื่นคำร้องภายใน ๓ ปี นับแต่วันที่อาจสามารถบังคับคดีได้ (วันที่คู่ความทราบคำชี้ขาด มาตรา ๔๒)

๙. การยื่นคำร้องขอเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ต้องยื่นภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันทราบคำชี้ขาด (วันที่รับคำชี้ขาดจากสำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานศาลยุติธรรม)

 ๕. การคิดเงินค่าธรรมเนียมศาล

               – การฟ้องคดีที่ขอให้ศาลสั่งให้ใช้เงินหรือส่งมอบทรัพย์สิน อันสืบเนื่องจากคดี ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๓) หรือ (๔) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งมีทุนทรัพย์ไม่เกิน ๕๐ ล้านบาท คิดค่าธรรมเนียมศาลในอัตราร้อยละ ๒ แต่ไม่เกินสองแสนบาท ส่วนที่เกิน ๕๐ ล้านขึ้น ไป คิดค่าธรรมเนียมศาลอีกในอัตราร้อยละ ๐.๑ ของจำนวนทุนทรัพย์ที่จะฟ้อง

               – คำร้องขอให้ศาลบังคับตามคำชี้ขาดหรือคำร้องขอเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ในประเทศไทย ซึ่งมีทุนทรัพย์ไม่เกิน ๕๐ ล้านบาท คิดค่าธรรมเนียมศาลในอัตราร้อยละ ๐.๕ แต่ไม่เกินห้าหมื่นบาท ส่วนที่เกิน ๕๐ ล้านบาทขึ้นไป คิดค่าธรรมเนียมศาลอีกในอัตราร้อยละ ๐.๑ ของจำนวนที่ร้องขอให้ศาลบังคับในการคำนวณทุนทรัพย์ ถ้าทุนทรัพย์ไม่ถึงหนึ่งร้อยบาท ให้นับเป็นหนึ่งร้อยบาท เศษของหนึ่งร้อยบาท ถ้าไม่ถึง ๕๐ บาท ให้ปัดทิ้ง ถ้าเกิน ๕๐ บาท ให้ปัดเป็นหนึ่งร้อยบาท แล้วนำไปคิดเงินค่าธรรมเนียมศาลในอัตราร้อยละ ๒ หรือ ๐.๕ หรือ ๐.๑ แล้วแต่กรณี และเพื่อรวมค่าธรรมเนียมศาลดังกล่าวแล้วมีเศษไม่ถึงหนึ่งบาทให้ปัดทิ้ง

                – การชำระค่าธรรมเนียมศาล ตัวความสามารถชำระได้ ๒ วิธี คือ จ่ายเป็นเงินสดด้วยตนเอง ณ ศาลปกครองนครศรีธรรมราช หรือจ่ายเป็นเช็คที่ธนาคารรับรอง โดยสั่งจ่ายในนาม “เงินค่าธรรมเนียมและเงินค่าปรับของสำนักงานศาลปกครองนครศรีธรรมราช” ส่งไปยังศาลปกครองนครศรีธรรมราช (ทั้งนี้ การชำระค่าธรรมเนียมศาลดังกล่าว ให้หน่วยงานเจ้าของคดีประสานกับพนักงานอัยการหรือนิติกรที่รับผิดชอบคดีก่อนชำระค่าธรรมเนียมศาลทุกครั้ง)